spinner

Genrehoppen bij festival Musical Utopias in Den Haag

ma 16 jan 2023
Thema: Hedendaags

Een verslag van de slotdag, zaterdag 14 januari.

Het Haagse podium Korzo en Ensemble Klang slaan ieder jaar de handen ineen voor het avontuurlijke interdisciplinaire festival Musical Utopias. Na twee jaar afwezigheid vond de vijfde editie van het festival eindelijk plaats van 12 tot en met 14 januari. Op de slotdag, zaterdag 14 januari, bood het festival drie wel heel verschillende muziekvoorstellingen.

De aftrap was in handen van componist Merijn Bisschops en pianiste Saskia Lankhoorn. Ter gelegenheid van de albumpresentatie van Bisschops’ nieuwste pianocompositie ‘Displacement’ werd het werk vertolkt, inclusief bijbehorende live filmbeelden. Eerder verraste de Tilburgse componist Merijn Bisschops al met zijn bezwerende strijkkwartet ‘Witness’ (2022) voor het Canadese Quatuor Bozzini. In zijn muziek ontwaar je invloeden uit de minimal music, de microtonaliteit en filmmuziek. Zijn ‘Displacement’ (2020-2022) is minstens zo overdonderend.

In zijn tweedelige ‘Displacement’ speelt Bisschops met muzikale realiteiten, waarbij het live pianospel een buitengewoon intrigerende interactie aangaat met een perfect getimede soundtrack van bewerkte pianogeluiden. In het eerste deel weeft Lankhoorn subtiel meanderende, repetitieve pianopatronen. Minimal music maar dan net even anders. Haar zins begoochelende spel wordt begeleid door een soundtrack van unheimische ambient-klanken. Dreigend, opstuivende klankwolken die Lankhoorns pianospel van fraai reliëf voorzien. In het tweede deel tovert Bisschops met microtonale pianoklanken. De welgetempereerde stemming van Lankhoorns piano gaat een intrigerende interactie aan met de microtonaal gestemde pianoakkoorden op de soundtrack. Hypnotische pianoklanken stromen samen en het is alsof je naar een instant, rein gestemde piano aan het luisteren bent. Melancholische microtonale pianomuziek, die geankerd is in de tonaliteit, en je als luisteraar een heerlijk onbestemd gevoel meegeeft. De live filmbeelden hebben eenzelfde, desoriënterende werking. Traag opdoemende geometrische figuren en detailshots van een roterende vinylplaat dansen voor je ogen. Op de lp ‘Displacement’ is al dit fraais nog eens terug te beluisteren (via www.merijnbisschops.nl).
Op dinsdag 21 februari voert Lankhoorn ‘Displacement’ weer live uit en wel bij de Link, in het Cenakel Tilburg.

Luister naar Concertzender Live van maandag 16 november 2020 met werk van Merijn Bisschops.

Pianiste Saskia Lankhoorn is kernlid van Ensemble Klang. Voor het tweede concertonderdeel van de avond kruipt ze lekker hip achter het keyboard. De Nederlandse componist Jan-Bas Bollen heeft Ensemble Klang voor de gelegenheid omgeturnd tot een geolied rockcombo. Zijn temporijke en zeer afwisselende liedcyclus ‘Blight & Beauty’ dendert over de luisteraar heen. Spilpunt van de voorstelling is de Britse componiste, zangeres en performancekunstenares Elaine Mitchener. Een unieke artieste, die haar stem door allerlei scherpe bochten kan laten gieren, en ieder optreden een fysieke, elektrificerende lading meegeeft.
Bollen weet de kwaliteiten van Klang en Mitchener optimaal te benutten. Romantische dichtkunst van Percy Shelley, Lord Byron en William Wordsworth vormt de basis, maar zo gezwollen en zwaar op de hand wordt het nooit. Geweldig om te zien hoe Klang en Mitchener losjes van genre naar genre hoppen. De ene keer ontpopt Klang zich als een artrockgezelschap met schurende gitaarklanken en pompende synth-klanken. De andere keer heerst er meer een jazz-noir sfeer met punky ondertonen, of wordt er geflirt met surrealistische elektropop. De driekoppige blazerssectie van Klang mag onvervalst uitpakken. Voor ieder Klang-lid is er wel een virtuoze solo uitgestippeld. Gitarist Pete Harden mag even zijn stembanden strekken in een van de liederen, terwijl slagwerker Joey Marijs vol rockzwier zijn drumstel ranselt in het slotlied. Rockdiva Elaine Mitchener gooit er ondertussen nog een danspasje uit en houdt iedereen bij de les. Jan-Bas Bollen heeft zijn droombandje eindelijk bij elkaar.

Luister naar Ride van Jan Bas Bollen bij Concert Podium; BROOOMM!

Zo’n band heeft Jameszoo alias Mitchel van Dinther ook al een tijdje. Als slotakkoord treedt de Bossche producer op met zijn Blind Group. Begin vorig jaar bracht Jameszoo zijn album ‘Blind’ uit. Een ware luistertrip van ontregelende jazz, elektronische muziek en spannende stiltes. Live weet Jameszoo deze abstracte, heerlijk bevreemdende elektrojazz naar een nog hoger niveau te tillen. Een zelf-spelende piano staat als het altaarstuk voor aan het podium en de band staat eromheen gegroepeerd. Naast Jameszoo achter de knoppen, bestaat de band uit toetsenist Niels Broos, slagwerker Richard Spaven en saxofonist Otis Sandsjö. Zeker Sandsjö zorgt met zijn saxofoonsolo’s voor intens melodische momenten. Jameszoo weet zo iedere keer weer nieuwe accenten te leggen en zijn ‘Blind’ materiaal nieuw leven in te blazen. Grote kans dat er een ‘Blind’ live album in de pijplijn zit voor de toekomst.

Luister naar een track van Blind van Jameszoo in het programma Space Exposure van zondag 20 maart 2022.

Geschreven door programmamaker Mark van de Voort.