spinner

Oriënt Express: Souma Live!

vr 1 feb 2008

Kolthoum (geboren circa 1902/1904 – 1975) staat in Egypte bekend als Oum Kolsoum of Souma. Deze maand is het 33 jaar geleden dat ze is overleden. De “Ster van het Oosten” en de “koningin van de Arabisch zang” stierf op 3 Februari 1975. Een halve eeuw extase van de traditionele tarab muziek kwam tot een einde. Zaterdagochtend in de Oriënt Express opmerkelijke live uitvoeringen van Umm Kolsoum.
Souma begon te zingen toen ze een meisje van 13 jaar was. Samen met haar vader en broer toerde ze op de platteland van de Nijl Delta om wat te verdienen met Quran recitaties en islamitisch zang op feesten. Rond 1923 vertrok ze naar de hoofdstad, Caïro en begon kort daarna op 78-toeren platen opnames te maken voor Odeon. In 1924 ontmoette ze Ahmad Rami, de dichter die bijna al haar teksten schreef en de componist Muhammad EL-Qasabgi. Kort daarna heeft Mansour Awadh, de manager van Gramaphone Egypte haar gecontracteerd. De officiële Egyptische Radio begon in 1934 met het uitzenden van haar muziek. Ze had daar vanaf het begin een vast plek.
Een paar jaar later begonnen de maandelijkse concerten van Umm Kulthum een nationale traditie te worden. Zo stemde Egyptenaren op de eerste donderdag van elke maand hun radio af op het live concert van Souma El-Set (De Lady). Elk concert bestond meestal uit drie lange composities met daartussen een pauze. Van ongeveer 10.00 ’s avonds tot 2 of 3 uur ’s ochtends zaten luisteraars in Egypte en veel Arabische landen gekluisterd aan de radio. Umm Kolsoum werd niet alleen gewaardeerd om haar sterke stem, gevoel en beheersing van de oriëntaalse maqams en improvisatie, maar ook om haar interactie met de publiek. Ze was de laatste grote ster in Egypte die bij een traditie hoorde waarbij de interactie met het publiek en het improviseren als essentiële bestanddelen van de Arabisch zang zijn.
Tegen het einde van de jaren 60 begon haar gezondheid af te nemen. Als gevolg hiervan werden haar concerten korter en het repertoire wat lichter. Haar laatste concert was in januari 1973.