Klankbron 130 Op expeditie naar West Papua = Klankbron 14 Op expeditie naar West Papua in een nieuwe bijgewerkte versie
Deze klankbron 130 van vrijdag 9-10-2026 is gevuld met een oude verdwenen uitzending namelijk die van Klankbron 14 van 26-8-2016. Op expeditie naar West Papua. Die klankbron is ooit verdwenen van de harde schijf van de concertzender en kan dus ook niet meer net als alle andere eerdere klankbronnen beluisterd worden via de link https://www.concertzender.nl/programma_genre/de-klankbron__wereld-nl/. Vandaar dat we besloten hebben tot heruitzending maar dan met wijzigingen in de tekst en opnieuw gemasterde tracks.
Kolonie
West Papua was ooit tot 1963 een Nederlandse kolonie en sindsdien een kolonie van Indonesië. De bewoners, de Papua’s worden nu sterk onderdrukt en de aanwezige grondstoffen worden massaal gestolen. Zo is de in de Nederlandse tijd ontdekte Ertsberg totaal afgegraven voor mijnbouw door de Amerikaanse firma Freeport en is aldaar nog steeds de grootste koper en goud mijn ter wereld. De wouden in heel West Papua worden systematisch gekapt voor plantages en houthandel.
Muzikaal is West Papua nog een witte vlek op de kaart.
Het is een van dat het gebied decennialang zo goed als afgesloten was van de buitenwereld en dat de Indonesische regering en leger erg wantrouwig zijn ten opzichte van alle Papua cultuuruitingen. Met als consequentie dat er slechts een handvol muziekopnamen verkrijgbaar zijn en dat het merendeel van de muziekgeschiedenis van West Papua alleen terug te vinden is in Nederlandse en andere westerse geluidsarchieven.
We beginnen de uitzending met een track van de uit 6 CD’s bestaande CD doos Musik aus dem Bergland West-Neuguineas. Het is een lied van de Eipomek die tot in de jaren zeventig hun cultuur en levenswijze konden behouden. In 1976 maakten Artur Simon, Ekkehart Royl en collega’s de opnames die op deze CD doos verschenen. Net daarna werd de vallei getroffen door een verwoestende aardbeving en daarna vestigden zich fundamentele Amerikaanse zendelingen aldaar gesteund door de Indonesische overheid die hun cultuur snel wisten te vernietigen en zo verdween ook hun muziek.
Wij gaan verder met een lied van de CD Music of Biak die in 1994 opgenomen werd door Philip Yampolsky als onderdeel van een serie CD’s met muziek van Indonesië. Het is een lied van de groep Ayfas dat verbonden is met een Wor viering. Wor is een traditie van rituele ceremonies en voorouderlijke liederen.
Daarna komen zes opnames die in de jaren vijftig en begin zestig gemaakt zijn door Nederlanders. Opnames van de taalkundige in Nederlandse koloniale overheidsdienst J.C. Anceaux. Verder de missionaris Jan Verscheuren die meer als 30 jaar bij de Marind Anim in Zuid Nieuw Guinea woonde, hun taal sprak en als een van de weinige buitenstaanders ingewijd was in hun geheime rituelen, en de zendeling Freerk Kamma die Biaks sprak en wat talen van de Vogelkop. Het zijn achtereenvolgens een danslied uit Nimboran opgenomen toen die dans weer uitgevoerd kon worden na het opheffen van het dansverbod door de Nederlandse koloniale overheid begin jaren vijftig. Dan het lied Gaga, een deel van een Imo initiatie ritueel van de Marind Anim. Het wordt gevolgd door Wama een begrafenislied van de Marind Anim opnamen van Jan Verschueren. Daarna komt het lied Sesano een lied uit Kayupulau, een dorp vlak bij Hollandia, het tegenwoordige Jayapura. Het lied is opgenomen door J.C. Anceaux. Het lied was oorspronkelijk afkomstig uit Papua Nieuw Guinea van het dorp Sissano vlak over de grens met West Papua. Dan komen als einde van deel 1 van deze Klankbron nog twee Meybrat opnames, een genezingslied en een slangendans. Beiden zijn afkomstig uit de Vogelkop en opgenomen door Freerk Kamma in 1959. Dat is nog maar een klein deel van de muzikale rijkdom van West Papua met zijn vele verschillende volken en culturen en van wat in Nederlandse audioarchieven terug te vinden is van de Papua muziekgeschiedenis. De CD’s van Anceaux en Verscheuren zijn nog te bestellen bij de samensteller van deze klankbron. Email naar srgales@ziggo.nl
Centraal West Papua
Het binnenland van West Papua was tot vlak voor de Tweede Wereldoorlog onbekend terrein. Men kon vanaf kust in de verte de sneeuw bedekte toppen van de bergen in Centraal Nieuw Guinea zien maar pas na veel moeite lukte het de eerste niet Papua’s om het gebied te bereiken en tot ieders verbazing bleken er tien duizenden mensen te wonen. Wij beginnen dit tweede deel van deze klankbron met een Moni liefdeslied opgenomen in Kugapa bij het meer Paniai, een van de voormalige Wissel Meren in Centraal Nieuw Guinea. Het is een opname van de missionaris Alfons van Nunen in 1957-1958. Het wordt gevolgd door een compilatie van Dani liederen opgenomen door de Zendeling N. van der Stoep eind jaren vijftig nabij Tiom in de Baliem vallei. Dan komen 2 liederen van de Eipomek van de CD box Musik aus dem Bergland West-Neuguineas opgenomen door Arthur Simon. Zij zijn een waarschuwing voor hoe makkelijk en snel culturen vernietigd worden en hoe weinig mensen daarin geïnteresseerd zijn. Dubogon asik dit is een lied uit het dorp Tanime en Kaleluknye limna een plaaglied over het splijten van hout. Het lied was een onderdeel van een groots dansfestival in Munggona, de hoofdplaats van die vallei. Als laatste lied van deel twee van deze Klankbron hoort u een lied van Domingus Itar uit Enngros over een plotselinge storm die uitbrak terwijl een groep mensen lopend op weg was naar een dansfeest. Zij moesten schuilen in de bomen en konden ook niet meer een rivier oversteken. Een opname van J.C. Anceaux.
Papua’s in Nederland en string band muziek
In Nederland woont een kleine Papua minderheid, vluchtelingen, die zo goed en kwaad als het kan hun cultuur proberen te behouden en tegelijkertijd actievoeren voor een beter lot van hun thuisland. De zang en dansgroep Sampari speelde daarin jarenlang een belangrijke rol. De eerste track van deel 3 die u gaat horen Yoruso wordt uitgevoerd door zangeres Eefje Mamoribo en de de intussen overleden Julian Nunaki, zanger, tifa speler en leider van Sampari. Een lied met een expliciete politieke tekst tegen de vervolging van de Papua’s en voor de onafhankelijkheid van hun land. Het werd gevolgd door de string band muziek van Mambesak onder leiding van Arnold Ap. In de jaren zeventig probeerde Ap voorzichtig onder meer door deze muziek de Papua cultuur nieuw leven in te blazen hetgeen hem zijn leven gekost heeft. Hij werd geëxecuteerd door het Indonesische leger omdat hij te populair werd.
We eindigen met meer string band muziek, eerst een kritisch lied over West Papua opgenomen in een vluchtelingenkamp in Papua Nieuw Guinea,
net over de grens van West Papua. Gevolgd door een flard van een lied van de Tekad groep, een string band uit Jayapura.
De klankbron wordt samengesteld door Fred Gales. De Klankbron is er weer op vrijdag 13 November om 21:00 met meer verbazingwekkende muziek uit West Papua onder andere boventoon zingen uit de Baliem vallei.
Graag tot dan.
Playlist
01 Kinorwan Kaleluknye 1’42
Group from the village Calab
CD Musik aus dem Bergland West-Neuguineas
Museum Collection Berlin CD 20, CD 2, tr. 29
recorded by Ursula and Günter Konrad in Bime, 1975
Mot dance singing style of the Eipomek
02 Kankarèm 2’42
Grup Ayfas from Rarwaéna
CD Music of Biak, Irian Jaya
Smithsonian Folkways
SFCD40426, tr1
First song of a Wor celebration addressed to the woman holding the party. Old text
recorded by PhilipYampolsky 6-10-1994 in Rarwaéna
03 Sereme Bua ua uá 4’58
Ensemble from Nimboran
CD Muo Remé Dance of the cassowary
Pan records / KIT 4013, tr 11, 2002
recorded by J.C. Anceaux in Nimboran, 1955
The CD Muo Remé Dance of the cassowary can be ordered at srgales@ziggo.nl
for € 8,00 + € 5,25 sending costs within the Netherlands. For the sending costs
to other countries please email
04 Gaga 1 3’05
Imo group of Senegi
CD Dema. Music of the Marind Anim
Pan records RMP KIT 4918 tr 22,2008
recorded by Jan Verscheuren at Senegi 3-9-1962
Part of the Imo initiation ritual which is connected with the spirits and the death
The CD Dema Music of the Marind Anim can be ordered at srgales@ziggo.nl
for € 8,00 + € 5,25 sending costs within the Netherlands. For the sending costs
to other countries please email
05 Wama 3’10
Nohangdam, Gusimo, Yeni, Kema, Weitida, Yanger, Sukai
CD Dema Music of the Marind Anim
Pan records RMP KIT 4918 tr 37, 2008
recorded by Jan Verscheuren at Wendu 7-8-1962
Yarut, funeral dirge
06 Sesano 1’55
Ensemble from Kayupulau
CD Muo Remé Dance of the cassowary
Pan Records 4013, tr. 8
recorded J.C. Anceaux in Kayupulau
Song from the village of Sissano, Aitape district of Sandaun province in Papua New Guinea. It is a rowing song about a woman who is different from all other women.
07 Healing song 1’16
Meybrat people
CD Liederen uit voormalig Nederlands Nieuw-Guinea
PHV productions, tr 3
recorded by F.C. Kamma 195
08 Snake Dance 0’47
Meybrat people
CD Liederen uit voormalig Nederlands Nieuw-Guinea
PHV productions, tr. 3
recorded by F.C. Kamma 1959
09 Moni love song 4’34
Zongonau clan
Jaap Kunst audio archive University of Amsterdam
Recorded by Pater Alfons van Nunen at Kugapa in 1957-1958
Partly published on the CD Musik aus dem Bergland West-Neuguineas CD 6 tr. 26
with wrong recording year and only 2’38, also on the
CD Liederen uit voormalig Nederlands Nieuw-Guinea tr. 16 with length 1’41. This track is the original recording in full Length.
10 Dani compilatie 5’08
unknown
Recorded by Zendeling N. van der Stoep at Tiom, Baliem valley 1957-1961
A compilation of several tracks probably by people who were involved
with the school N. van der Stoep was leading for an audio documentary
he made about the area and the travel to it and which was published by
the Protestant Church organisation he was working for.
Wereldmuseum Leiden archive
11 Dubogon asik dit 2’24
Lingban, Ubil – voices
CD Musik aus dem Bergland West-Neuguineas
Museum Collection Berlin CD 20, CD 4, tr.34
recorded by Artur Simon in Kwarelal 24-4-1976
Song from the village Tanime
12 Kaleluknye limna 5’02
Alyan, Kelkel – Choral leaders
CD Musik aus dem Bergland West-Neuguineas
Museum Collection Berlin CD 20 CD 1, tr.2
Song is part of the Great Mote, the great dance festival in Munggona
on the second night of dancing, a teasing song about splitting the wood.
recorded by Artur Simon in Munggona 15-3-1976
13 Overtaken by a storm 4’17
Domingus Itar – voice, tifa (drum)
CD Muo Remé Dance of the cassowary
Pan records / KIT 4013, tr 16, 2002
recording J.C. Anceaux in Enggros, 1955
14 Yoruso 6’25
Julian Nunaki, Eefje Mamoribo – voices
Recorded Fred Gales, Sound Reporters, Amsterdam, 23-8-1986
A song about the repression of the Papua’s
15 Tutum dugu 5’11
MC Mambesak vol, 1
Edisi Khusus vol 1, tr B6, 1979
Lembaga Antropologi Universitas Cenderawasin Jayapura
It also can be found on the website https://www.papuacollecties.nl/arnold-ap/
where you can listen and download the cassette as well as 4 other cassettes of Mambesak.
The cassette was originally released by the University in Jayapura but after the murder of Arnold Ap it was for many years discontinued and they even denied ever publishing them until very recently when it was recognized again and they even asked for the copy rights.
For years it was only distributed and copied through refugees and activists.
This song is from the village Ambora in the Demta district.
16 Papua Barat 4’15
Recorded in a Refugee Camp in Papua New Guinea on a cassette titled refugee camp.
These recordings can be found with a number of the Papua refugees and exiles in the Netherlands.
17 Monye 5’09
Tekad Group Jayapura
MC Kurung Danu
Edisi Khusus Yokari, A3, 1988
