Een os op het dak 84: De os in tijden van oorlog # 47.
Een introductie van eigentijdse muziek in gewonemensentaal.
Werken van Alisa Kobsar [foto], Dora Pejacevic, Micha Hamel & Flutronix.
Aflevering vierentachtig van Een os op het dak van Thea Derks, geïnspireerd op haar boek Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht.
Terwijl Netanyahu na Gaza nu ook Libanon terug naar het stenen tijdperk bombardeert en Trump hetzelfde probeert te doen met Iran, blijft Oekraïne dapper stand houden tegen de Russen. Ze helpen zelfs de Golfstaten zich te verdedigen door ze in Oekraïne ontworpen en gemaakte drones te verkopen – ze produceren er zoveel dat ze overcapaciteit hebben. Wat een sterk volk, laten we hopen dat ze dankzij hun vindingrijkheid en onverzettelijkheid binnenkort dictator Poetin definitief op de knieën kunnen dwingen.
Vandaag openen we opnieuw met muziek uit Oekraïne, en wel van Alisa Kobzar. Ze werd in 1989 in Cherson geboren en studeerde aan de Nationale Muziekacademie van Kiev. Een van haar docenten was Alla Zagaykevich, van wie in dit programma al eens muziek te horen was. In 2018 verhuisde Kobzar naar Graz, waar ze computermuziek en geluidskunst studeerde. Zij uit zich vooral op het gebied van multidisciplinaire en interactieve multimediakunst, elektronische en acousmatische muziek, maar schrijft ook instrumentale en symfonische composities. Vandaag een live uitvoering van Echo and N.N. voor cello, danser en elektronica.
Ook afgelopen maand zijn er weer vele cd’s verschenen, waaronder In Her Hands van het Neave Trio. Hierop staan pianotrio’s van Clara Schumann, Dora Pejacevic en Cécille Chaminade. Hoewel Pejacevic en Chaminade begin twintigste eeuw nog zeer actief waren, toont hun werk geen spoor van muzikale vernieuwingen à la Schönberg, Debussy of Stravinsky. Zij staan nog geheel in de romantische traditie en het Neave Trio verdedigt hun muziek met zoveel verve, dat we toch een deeltje laten horen uit het Pianotrio opus 29 dat Dora Pejacevic in 1910 componeerde.
Van een heel andere orde is het Requiem dat Micha Hamel ruim een eeuw later, in 2012, schreef. Met deze 15-delige liederencyclus voor tenor, acteur en ensemble verklankte hij zijn boosheid over de draconische bezuinigingen op cultuur die Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Halbe Zijlstra in 2011 doorvoerde. Het Requiem droeg als het ware de cultuur ten grave, maar was ook voor Hamel zelf een afscheid: hij kon zich niet meer vinden in de muziekpraktijk van ‘pure muziek’ en besloot voortaan enkel nog muziektheatrale stukken te componeren.
Het Amerikaanse label Çedille bracht onlangs het album Black Being van het duo Flutronix uit. Het bestaat uit Nathalie Joachim and Allison Loggins-Hull, beiden zowel fluitist als componist; Joachim is ook nog zangeres. Deze vierdelige liederencyclus voor fluiten, stem, kamerorkest en elektronica is een zetting van het in opdracht geschreven gedicht Black Being van Jaki Shelton Green, dichter des vaderlands van North Carolina. Zij adresseert het thema ‘Black Womanhood’, met teksten over slavernij, veerkracht, doorzettingsvermogen en diversiteit. Deze worden gesproken en gezongen (soms met vocoder), door Nathalie Joachim; het is een zinsbegoochelende productie.
Tip: de 1e druk van Een os op het dak is uitverkocht, maar via boekenbestellen.nl ontvangt u een exemplaar van de 2e druk.
1. Alisa Kobzar. Echo and N.N.
Anna Grenzner, cello. Alisa Kobzar, electronica.
(live opname Graz, januari 2024)
2. Dora Pejacevic. Pianotrio, opus 29.
Neave Trio: Anna Williams, viool. Mikhail Veselov, cello. Eri Nakamura, piano.
3. Micha Hamel. Uit Requiem: Introïtus.
Porgy Franssen, stem. Marcel Beekman, tenor. Gelegenheidsensemble.
4. Flutronix. Uit: Black Being – Angels & Water Babies.
Nathalie Joachim, fluit & zang. Allison Loggins-Hull, fluit.
Chicago Sinfonietta olv Mei-Ann Chen.
Samenstelling, techniek & presentatie: Thea Derks.
