Componisten/uitvoerenden: Andreas Scholl | Bart van Reyn | Francisco Corselli | Georg Friedrich Händel
Religieuze muziek. In deze aflevering staat Psalm 110, waarvan de Latijnse beginwoorden ‘Dixit Dominus’ luiden, centraal. We horen de barokke toonzettingen van George Frideric Handel, František Ignác Antonín Tůma en Francesco Corselli.
Psalm 110 is een plechtige koningspsalm over goddelijke macht, overwinning en eeuwig priesterschap. In de christelijke traditie werd de tekst al vroeg messiaans uitgelegd en verbonden met de komst van Christus. De afwisseling van majesteitelijke, strijdlustige en mystieke passages maakte de psalm bijzonder geliefd bij barokcomponisten, die elk een eigen klank aan de psalm wisten mee te geven.
De drie verschillende toonzettingen van Psalm 110, het Dixit Dominus, laten mooi horen hoe verschillend barokcomponisten met dezelfde liturgische tekst konden omgaan.
Zo kiest George Frideric Handel voor theatrale grandeur, vurige ritmiek en een bijna explosieve dramatiek die sterk herinnert aan de operastijl van het Italië waar hij het werk componeerde.
Bij de Bohemer František Ignác Antonín Tůma overheerst juist een meer verstilde en contrapuntisch opgebouwde benadering, geworteld in de Weense hofliturgie en de Midden-Europese kerkmuziektraditie.
Francesco Corselli neemt in zekere zin een tussenpositie in: zijn muziek bezit de melodische elegantie van de Italiaanse barok, maar klinkt tegelijk verfijnd, transparant en liturgisch plechtig.
Juist door deze drie toonzettingen naast elkaar te beluisteren wordt duidelijk hoe rijk en veelzijdig de barokke tekstbehandeling kon zijn. Dezelfde psalmtekst roept bij Händel een uitbundige dramatiek op, bij Tůma een bijna mystieke concentratie en bij Corselli een elegante koninklijke glans.
Georg Friedrich Händel (1685-1759)
1. Dixit Dominus, HWV 232
Uitvoerenden: Deborah Cachet en Rachel Redmond, sopraan. Vlaams Radiokoor, Il Gardellino Orchestra o.l.v. Bart van Reyn
(CD label: Passacaille nr. PAS 1130)
František Ignác Antonín Tůma (1704-1774)
2. Sonata a Tre in a-klein
Uitvoerenden: Concerto Italiano o.l.v. Rinaldo Alessandrini
(CD label: Naïve nr. OP 30436)
3. Dixit Dominus
Uitvoerenden: Andreas Scholl, contratenor. Czech Ensemble Baroque o.l.v. Roman Válek
(CD label: Aparté nr. AP340)
Francisco Corselli (1705-1778)
4. Dixit Dominus
Uitvoerenden: Kölner Akademie o.l.v. Michael Alexander Willens
(CD label: CPO nr. 5557522)
Aanvulling:
František Ignác Antonín Tůma
5. Uit de partita in d-klein: III. Arietta, Andante
Uitvoerenden: Concerto Italiano o.l.v. Rinaldo Alessandrini
(CD label: Naïve nr. OP 30436)
Op afbeelding: Georg Friedrich Händel (bron: Hannover.de)
