Het tempo van de tijd
In de jaren twintig veroverde Amerikaanse dansmuziek Duitsland. Ook serieuze componisten lieten zich erdoor inspireren. Paul Hindemith (1895-1963) verwerkte in zijn Suite 1922 voor piano populaire dansen als shimmy en ragtime. Operettecomponist Eduard Künneke (1885-1953) (foto) schreef in Berlijn zijn Tänzerische Suite (1929) voor de radio: een concerto grosso voor jazzband en symfonieorkest. Hanns Eisler (1898-1962) koos een andere benadering. In zijn radiocantate Tempo der Zeit (1929) dreef hij de spot met het geloof in techniek, vooruitgang en snelheid.
Afspeellijst
Paul Hindemith: Suite voor piano (op. 26) ‘1922’. [1922]. [5 delen]. Magdalene Müllerperth (piano).
I – Marsch
II – Shimmy
V – Ragtime
Eduard Künneke: Suite voor jazzband en orkest (op. 26) “Tänzerische Suite”. [1929]. Tomasz Tomaszewski (jazzviool); Münchner Rundfunkorchester; Ernst Theis (dirigent).
I – Ouverture. Tempo des Foxtrots
II – Blues. Andante
III – Intermezzo (Tango). Vivace
IV – Valse Boston. Valse mélancolique
V – Finale. Foxtrot
Hanns Eisler: Tempo der Zeit (op. 16). [1929]. Ruth Volpert (alt), Christopher Dollins (bariton), Clemens Nicol (spreker); Madrigalchor der Hochschule für Musik und Theater München; Münchner Rundfunkorchester; Ernst Theis (dirigent).
I – Meine Damen und Herren!
II – Hallo!
III – Sie hören jetzt den Gesang an den Fortschritte der Technik
IV – Wenn die stampfenden Maschinen
V – Das ist alles sehr schön
VI – Und wenn die Luftschiffe – Ah! Liebe Kameraden!
VII – Interlude
VIII – Ja, das Tempo der Zeit kostet Geld
IX – Sie alle sind Mithelfer am Tempo der Zeit
X – Hallo!
