Ritmundo
vr 23 okt 2026 20:00 uur
Dit weekend beleeft het Amsterdam Dance Event (ADE) zijn 30e editie… met zo'n half miljoen bezoekers! Gelijkertijd opende in het Wereldmuseum te Amsterdam de tentoonstelling Disco, die illustreert hoe deze muziekstroming zich in de jaren '70 van een versmaad – disco zou het einde van de popmuziek inluiden – tot een invloedrijk genre ontwikkelde. De voortzetting in andere gedaante via house, techno en EDM zorgde voor de start van het ADE. Macro context • Disco werd midden jaren '70 geboren in de underground van smeltkroes New York. Een stad die bijna op instorten stond, met een half miljoen werklozen en een miljoen inwoners die daarom vertrokken (*). Uit deze omstandigheden- muziek als uitlaatklep- valt mede de opkomst van hiphop, salsa èn disco in New York te verklaren. Ondanks de schitter aan beeld, geluid en disco-parafernalia ontbreekt deze noodzakelijke context. Zodoende een Ritmundo-uitzending over de voorlopers (James Brown, Last Poets, Stevie Wonder); de genegeerde, essentiële bijdragen uit de Latin gemeenschap (Fania All Stars, Jimmy Shabater, Tabou Combo) en de Afrikaanse invloed (Manu Dibango, Virunga). • Micro context • Als deejay sinds 1971 actief in Amsterdamse clubs en op allerlei privé-parties, maakte ik de disco-doorbraak van nabij mee. Hoe je een gevarieerd publiek verleidde in de overstap van de destijds dominante 'witte' pop- naar 'zwarte' dansmuziek. Naast de Stones ook James Brown, naast David Bowie vooral Chic of Fela Kuti. En Ray Charles: vanaf 1965 is Hit the Road Jack mijn signature tune. Technische innovaties droegen bij aan het toenemend belang van de deejay dankzij snelstartende draaitafels, het mengpaneel waarmee je naadloos kon mixen, de telkens nieuwe geluidsdragers. Begon ik met een schoenendoos vol singles en een KLM-koffertje met LP's, eind jaren '70 verschenen 12-inch vinylplaten; daarna kwamen cassette, cd en tenslotte de laptop voor Spotify en je USB-stick. Zo'n insiders verhaal ontbreekt in het Wereldmuseum. • Afro-impuls • Disco zou je ook kunnen beschouwen als de vierde afro-impuls die de 20e eeuwse Westerse populaire muziek een dans georiënteerde betekenis meegaf. Hoe disco historisch gezien past in een lange emancipatie-geschiedenis van zwarte en latin-gemeenschappen in de Verenigde Staten. Lopend vanaf jazz (jrn '20/ '40) via rock'n roll en rhythm & blues (jrn '50), soul (jrn '60) naar funk, reggae, salsa, soca en … disco (jrn '70). Een koloniale erfenis die pal naast de Disco-expositie wel aan bod komt: zij het met koffie, tabak en palmolie als voorbeeld. (*) https://allthatsinteresting.com/1970s-new-york-photos#5 • Playlist • Chic- Chic Cheer (1978) – USA- 1'30 • LP: C'est Chic (Atlantic, 1978) • Ray Charles- Hit the Road Jack (1961) – USA- 2'00 • SINGLE: Hit the Road Jack (ABC- Paramount, 1961) • James Brown- There was a time (1967) – USA- 4'20 • LP: Live at the Apollo, Part I (Polydor, 1968) • Last Poets- On the Subway (1970) – USA- 1'30 • CD: Last Poets (Celluloid, 1994) • Stevie Wonder- Village Ghetto Land (1976) – USA- 3'25 • CD: Songs in the Key of Life (Motown, 1976) • David Shire- Salsation (1977) – USA- 1'00 • CD: Saturday Night Fever (Polydor, 1977) • Fania All Stars- Introduction Theme (1972) – USA- 5'25 • LP: Live at the Cheetah- Vol.1 (Fania/ Sonodisc, 1972) • Jimmy Sabater- Yroco (1970 ) – P. RICO/ USA – 2'40 • CD: Barrio Nuevo- Latin Funk, Latin Rock, Latin Disco, • Latin Soul (Soul Jazz Records, 1999) • Lord Shorty & Vibrations International – • Vibrations Groove (1977) – TRIN.- 4'00 • CD: Sofrito (Strut, 2012) • Tabou Combo- Respect (1974) – HAITI – 5'15 • CD: 8th Sacrament (Mini Records, 1989) • Manu Dibango- Soul Makossa (1972) – CAMEROON – 4'20 • CD: The Very Best of Manu Dibango (Manteca, 2000) • Samba Mapangala & Virunga/ Malako Disco (1981) – • KENYA – 9'05 • CD: Virunga Volcano (Earth Works, 1990)
