Bijdetijds
wo 15 apr 2026 20:00 uur
Katholieke muziek. Of niet? Dat we in Nederland een rijke orgelcultuur hebben zal niet als een schok komen. Wel is het nogal een esoterisch wereldje, waarmee je óf helemaal niets hebt, of heel veel. Kennis van halfgedekte stemmen, koppels, aangehangen pedalen, jaloeziezwellers en viervoetsregisters bekend wordt verondersteld. Bovendien wortelt veel van de muziek in de omgeving waar de meeste orgels te vinden zijn: de kerk. Componisten, organisten en publiek hebben daarom vaak een kerkelijke achtergrond. In deze editie van Bijdetijds laten we verschillende composities van eigen bodem horen. Een groot aantal haalt de inspiratie bij de katholieke liturgie – wat niet per se betekent dat de muziek in de mis gebruikt kan worden. Maar laat u niet afschrikken als u niet katholiek en/of geen orgelkenner bent! De katholieke godsdienst heeft de mensheid door de eeuwen getrakteerd op de mooiste gebouwen, de fraaiste rituelen, en de rijkste muziekcultuur. Als u geniet van katholieke missen en motetten, waarom zou u zich dan niet in het orgel verdiepen? De meeste werken uit dit programma zijn gecomponeerd in de jaren zeventig, door nu alweer vergeten meesters. Namen als Litanie en Sequens lijken voor zich te spreken. Maar "sequens", was dat niet ook een begrip uit de muziektheorie? U mag zelf bepalen of u sequensen kunt ontdekken in dit stuk. De Missa brevis van Wijnand van Klaveren (die overigens deze eeuw gecomponeerd is) laat in elk geval weinig ruimte voor twijfel: de vijf delen dragen alle de naam van een vast misdeel. Minder liturgisch zijn de Sweelinck-variaties van Ton de Leeuw (de enige grote naam op dit programma), of de puur op de noten gerichte Parten van Wim de Ruiter. Afspeellijst • 1. Wijnand van Klaveren – Missa brevis • 2. Ton de Leeuw – Sweelinck-variaties • 3. Carel Brons – Litanie • 4. Jan Welmers – Sequens • 5. Wim de Ruiter – Parten (selectie) • Uitvoerenden en orgels • Gijs Boelen op het Sauer-orgel in het Orgelpark (Amsterdam) (1) • Lien van der Vliet op het Adema-orgel in de kathedrale Sint-Bavobasiliek (2-5)
