Componisten/uitvoerenden: Dieter Ammann | Franz Schubert | René Wohlhauser | Wolfgang Rihm
Onze Zwitserse vakantie gaat verder.
Vorige maand hadden we een special over Zwitserse muziek. Het Alpenland mag dan geen grote muziekreputatie hebben, er komen wel degelijk heel interessante hedendaagse componisten vandaan. Maar liefst vijf passeerden er de revue, in alle mogelijke stijlen.
En wat meer is: het onderwerp bleek nog lang niet uitgeput. We hebben de smaak flink te pakken gekregen. Vandaag gaat onze kaasfondue door met muziek van nóg twee Zwitserse componisten.
René Wohlhauser (*1954) werd geboren in Zürich. Hij studeerde aan de Muziekacademie in Bazel (de culturele hoofdstad van het land), en nam daarna nog les bij verschillende buitenlandse componisten, onder wie Mauricio Kagel en Brian Ferneyhough. Die laatste keus verraadt waar zijn muzikale smaak ligt. Op het moment dat de meeste leden van zijn generatie weer toegankelijker gaan componeren, omarmt hij de modernistische esthetiek – complexe muziek, die aan het publiek geen enkele concessie doet.
Zijn Marakra-cyclus voor sopraan, bariton en ensemble is daar een voorbeeld van. Hoekige melodieën in eindeloos geschakeerde maatverdelingen en steeds wisselende dynamiek, waarbij kwarttonen ook niet geschuwd worden. Het vraagt extreem veel van de zangers (en passant: de baritonpartij wordt door Wohlhayser zelf ingezongen, terwijl hij ook de pianopartij speelt!), die over een absoluut gehoor en een enorme oefening moeten beschikken. En toch … toch is dit een liedcyclus, waarin de lyriek heerst. Dat het geen lyriek à la Schubert is, doet daar niets aan af. Of we begrijpen wat de componist wil zeggen, blijft echter de vraag. Ook de teksten helpen ons niet verder: dat zijn slechts nonsenslettergrepen.
Ook Dieter Ammann (*1962) is geen componist van zoetvloeiende melodieën. Anders dan Wohlhauser zoekt hij echter wel de verbinding met het publiek. Hij valt in de school van Wolfgang Rihm: een ruw, atonaal idioom verbindt hij met een grote expressieve kracht. Modern aan de buitenkant, romantisch aan de binnenkant. We horen hier zijn eerste strijkkwartet Geborstener Satz en zijn strijktrio Gehörte From – Hommages.
Afspeellijst
1. Dieter Ammann – Geborstener Satz
2. Dieter Ammann – Gehörte Form – Hommages
3. René Wohlhauser – Marakra-cyclus:
– ‘Srang
– Marakra Code 2
Uitvoerenden
Casal Kwartet (1)
Mondrian Ensemble (2)
Ensemble Polysono: Marzena Toczko (viool), Markus Stolz (cello), René Wohlhauser (bariton, piano), Christine Simolka (sopraan), Igor Kombaratov (klarinet), Ursula Seiler Kombaratov (fluit) (3)
