De Vorige Eeuw

John Adams (1947) was in de jaren ‘70 op zoek naar een eigen muzikale taal. Hij dacht die eerst te vinden in elektronische muziek en daarna in het minimalisme van bijvoorbeeld Terry Riley, Steve Reich en Philip Glass. Hij raakte echter snel uitgekeken op de rigide aspecten van deze stijl. Adams had ook behoefte aan verrassingen en dramatische contrasten in de muziek. In 1980 beschreef hij  zichzelf als een “minimalist bored with minimalism.” 

Het pianowerk Phrygian Gates uit 1977/78 is een van zijn eerste composities in het minimalistische idioom. Toch is de muziek ook hier al duidelijk meer tonaal en expressiever dan die van Reich en Glass.

Als tweede werk hoort u Harmonium. Edo de Waart, destijds chef-dirigent van het San Francisco Symphony Orchestra, suggereerde Adams een groot werk voor koor en orkest te schrijven ter gelegenheid van het eerste seizoen van het orkest in de nieuwe Louis M. Davis Hall in San Francisco.

Het werk bestaat uit twee delen, waarbij het tweede deel uit twee secties bestaat. Het zijn alle drie toonzettingen van een gedicht. In het eerste deel staat Negative Love van de 17e-eeuwse Engelsman John Donne centraal. Het tweede deel draait om Because I could not stop for death van de 19e-eeuwse Amerikaanse Emily Dickinson. Het gedicht in het derde deel, Wild Nights, is ook van Dickinson. De teksten staan onderaan deze pagina.

John Adams droeg Harmonium op aan Edo de Waart. Hij dirigeerde op 15 april 1981 ook de eerste uitvoering van het werk. Van dat concert is geen cd-opname van, maar wel van een uitvoering van drie jaar later.

Speellijst:

John Adams

1. Phrygian Gates (1978-79)
   Ralph van Raat (piano)
2. Harmonium (1978)
     I. Negative Love
     II. Because I could not stop for Death – Wild Nights
   San Francisco Symphony Chorus & Orchestra olv Edo de Waart

Teksten Harmonium

Negative Love

John Donne

I never stoop’d so low, as they

Which on an eye, cheek, lip, can prey,

Seldom to them, which soar no higher

Than virtue or the mind to admire,

For sense, and understanding may

Know, what gives fuel to their fire:

My love, though silly, is more brave,

For may I miss, when ere I crave,

If I know yet, what I would have.

If that be simply perfectest

Which can by no way be exprest

But Negatives, my love is so.

To All, which all love, I say no.

If any who deciphers best,

What we know not, our selves, can know,

Let him teach me that nothing; This

As yet my ease, and comfort is,

Though I speed not, I cannot miss.

Because I could not stop for Death

Emily Dickinson

Because I could not stop for Death –

He kindly stopped for me –

The Carriage held but just Ourselves –

And Immortality.

We slowly drove – He knew no haste

And I had put away

My labor and my leisure too,

For His Civility –

We passed the School, where Children strove

At Recess – in the Ring –

We passed the Fields of Gazing Grain –

We passed the Setting Sun –

Or rather – He passed Us –

The Dews drew quivering and Chill –

For only Gossamer, my Gown –

My Tippet – only Tulle –

We paused before a House that seemed

A Swelling of the Ground –

The Roof was scarcely visible –

The Cornice – in the Ground –

Since then – ’tis Centuries – and yet

Feels shorter than the Day

I first surmised the Horses’ Heads

Were toward Eternity –

Wild Nights

Emily Dickinson

Wild nights – Wild nights!

Were I with thee

Wild nights should be

Our luxury!

Futile – the winds –

To a Heart in port –

Done with the Compass –

Done with the Chart!

Rowing in Eden –

Ah – the Sea!

Might I but moor – tonight –

In thee!