Dwarsliggers & Buitenbeentjes
za 22 nov 2025 15:00 uur
In Memoriam Hans van Oosterhout (1965—2025) (aflevering III) • In deze aflevering van Dwarsliggers en Buitenbeentjes laat ik twee heel verschillende albums horen: de eerste helft van het programma is gewijd aan de muziek van het David Linx/Diederik Wissels kwartet, om af te sluiten met vijf eigen composities van de Italiaanse componist en pianist Enrico Pieranunzi, geregistreerd door een kwintet met een reguliere hardbop-instrumentatie: trompet/tenor/piano/bas/drums. In beide formaties is de drummer Hans van Oosterhout van de partij, op de hem kenmerkende wijze: ingetogen swingend met een prachtige collectie accenten en een rijk kleurenpalet. David Linx, geboren op 22 maart 1965 in Brussel, is een zoon van de Belgische trompettist, B.R.T. jazz-programmamaker en producer, componist en oprichter (in 1969) van Jazz Middelheim Elias Gistelinck (1935-2005), jaren lang een creatieve en bestuurlijke mastodont in de Brusselse media- en muziekwereld. David Gistelinck gaat gemakshalve door het leven als David Linx • Om pijnlijke, tongbrekende aankondigingen op de internationale podia te voorkomen heeft de zanger en componist David Gistelinck de eerste twee lettergrepen van zijn achternaam geschrapt, en de laatste lettergreep van zijn achternaam versimpeld tot Linx. In 2017 kreeg David Linx in Nederland enige publiciteit omdat hij toen een Edison won voor het album Brel (Jazz Village) dat hij samen met het zeer voortreffelijke Brussels Jazz Orkest had vastgelegd. Maar veel eerder al was hij de ware liefhebbers opgevallen met een van zijn eerste albums: Where Rivers Join (September Records, 1990), waarop zijn frisse, jongensachtige stem met die vaak trefzekere emotionele lading meteen al enorm voor zich inneemt. Zijn stem heeft een grote verwantschap met die van Mark Murphy (1932-2015) voor wie David Linx aan het begin van zijn podium-carrière een paar jaar als drummer heeft gewerkt. De ritmesectie op dat vroege Linx-album: Jack van Poll (piano), Hein van de Geyn (bas), Hans van Oosterhout (drums). Hans van Oosterhout is ook weer van de partij op het in eigen beheer door David Linx geproduceerde album Standards (1995), met verder de pianisten Nathalie Loriers en Diederik Wissels, en de bassist Nic Thys. Up Close een van de 50 beste c.d.'s uit de jaren 90 van de vorige eeuw • • Uit datzelfde jaar 1995 is ook de c.d. Up Close (Label Bleu) afkomstig, waarop David Linx wordt bijgestaan door Diederik Wissels (piano), Frans van der Hoeven (bas) en Hans van Oosterhout (drums). Het duo Linx/Wissels is verantwoordelijk voor alle songs op deze fraai in Brussel opgenomen c.d. De zanger plus de drie instrumentalisten opereren op een niveau alsof ze al jaren lang met elkaar op tournee zijn. De songs hebben een grillige compositorische opzet en een intellectuele poëtische taal die weinig raakvlakken hebben met de songs van The Great American Songbook. Maar ondanks enige ontoegankelijkheid en zweverigheid is er onmiskenbaar sprake van een trefzekere puls en een onverbiddelijke eigen logica in de klankenwereld die deze vier musici tezamen oproepen. Om u het beluisteren van de songs te vergemakkelijken heb ik de zes songteksten in kwestie aan het eind van de speellijst afgedrukt. In het Franse tijdschrift Jazzman—le journal de tous les jazz van december 2002 stond de c.d. Up Close in het lijstje met de vijftig beste c.d.'s uit de periode 1992-2002, vergezeld van de volgende tekst: "Une • empathie rare. Accords voilés de la voix et translucidité du chant du piano, mélodies de l'un, paroles de l 'autre… Un même monde intérieur." • • Hans van Oosterhout als drijvende kracht bij Enrico Pieranunzi • In de tweede helft van het programma horen we een kwintet onder leiding van de Italiaanse pianist Enrico Pieranunzi (*1949): de Antwerpse trompettist Bert Joris, de Siciliaanse saxofonist Stefano • d'Anna, plus Enrico Pieranunzi, Hein van de Geyn en Hans van Oosterhout. De componist Enrico Pieranunzi heeft voor deze sessie elf oudere stukken bij elkaar gesprokkeld, die op het repertoire hebben gestaan van zijn vele trio-albums uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Hij heeft die stukken aan een grondige bewerking onderworpen, speciaal voor deze kwintet-bezetting; te vinden op het album Don't Forget the Poet (Challenge Records, 1999). Anders dan je op basis van de bezetting zou verwachten is er geenszins sprake van een stomende hard bop-sesssie waar de solisten hun vrijheidsdrang naar hartelust mogen uitleven. Het tegendeel is het geval: Enrico Pieranunzi heeft bijna alles uitgeschreven en voorgeschreven zodat de blazers voortdurend aan de leiband van de componist moeten lopen. Kennelijk was de componist/arrangeur er vooral op uit om de structuur en de melodische verhaallijn van zijn eigen composities te cultiveren. Pieranunzi heeft daar in het c.d.-boekje het volgende over te zeggen: "The length of each track is shorter than one might expect of a quintet. This is because it was important to me to maintain the story-like balance of the piece." • Dat de muziek niet alleen maar welluidend klinkt, maar ook nog tot leven komt, hebben we te danken aan de soepel lopende ritmesectie waarvan de leden elkaar grondig hebben leren kennen rond de millenniumwisseling, toen ze een tijd lang als vast trio opereerden. Behalve het album met die tot kwintet-stukken omgebouwde trio-composities hebben Pieranunzi, Van de Geyn en Van Oosterhout nog twee concept-albums vastgelegd: The Enrico Pieranunzi Trio plays the music of Wayne Shorter en Improvised Forms for Trio. Voor de 18 meestal korte uitweidingen op die laatste c.d. staan Pieranunzi, Van de Geyn en Van Oosterhout als gelijkwaardige auteurs geregistreerd. SPEELLIJST • • David Linx (zang), Diederik Wissels (piano), Frans van der Hoeven (bas), Hans van Oosterhout (drums) • opgenomen: Synsound Studios, Brussel; maart 1995 • Bron: David Linx & Diederik Wissels—Up Close (c.d.) (Label Bleu) • # 1. Sojourner) (Linx/Wissels) (5:07) • # 2. Lord of the Groundless (Linx/Wissels) (4:50) • # 3. Lunch at Mdnight (Linx/Wissels) (3:35) • # 4. What goes around comes around (Linx/Wissels) (6:01) • # 5. Meaning (Linx/Wissels) (3:44) • # 6. Spoken Silence (Linx/Wissels) (5:57) • Bert Joris (trompet, bugel), Stefano d'Anna (sopraansax, tenorsax), Enrico Pieranunzi (piano, componist/arrangeur), Hein van de Geyn (bas), Hans van Oosterhout (drums) • opgenomen: Leroy Studio, Amsterdam; maart 1999 • bron: Enrico Pieranunzi Quintet—Don't Forget The Poet (c.d.) (Challenge) • # 7. Newsbreak (Enrico Pieranunzi) (2:59) • # 8. Persona (idem) (6:02) • # 9. Coralie (idem) (5:36) • # 10. A Nameless Gate (idem) (6:14) • # 11. It Speaks for Itself (idem) (6:17) • Zes Songteksten van David Linx • • SOJOURNER (for Alice Walker) • competing with the sun colors run • to hide within your roots strange ol' tree • like a face can hide a plea • it's the longest run the world has shunned • and spirits dance their life around you • and a god unless he's gone can hear • and spreading music wide • Sojourner's will's complete • I leave a giant tear painted fears • and I will hold you up then lead you down • into nothing more than life • where it's hard to see whether you'd be • another reason as to trust time • like a neon lie my day is night • and spreading music wide • Sojourner's will can be • The hurry of my needs urge and deeds • when love is old and called many names • into color of concrete • now the world is ripening in my hands • spirits call and dance before me • cause the heart is like a sheltering tree • when spreading music wide • Sojourner's light I see • LORD OF THE GROUNDLESS (for Caetano Veloso) • who's about to need you • one life right behind you • inflinct on others • every name every bother • cause wild and careless • without any notion • and twilight's restless • in the temple beside where • you have been worshipped • along and abiding • as deadly they skip • all the life tha's inside you • Lord of the groundless • begetting a lifetime • there's no fear to live by • what else is a reason for • Lord of the groundless • if treason's around you • if dungeons are mere clues • they'll never survive more • is a curse upon me • I'm ready and I see • all life is beaming • and a lover is dreaming • into my soul now • I know I can find how • I will be giving • all the life that's inside me • so we can worship • the way we're supposed to • the way I dream who's • all around and about you • LUNCH AT MIDINIGHT (for Laurie Anderson and Annette Peacock) • lunch at midnight • in woods of stone • woken up by a faithless afternoon kiss • that spirits carry from another face to • rest on my cheek • and I have you to recognize me by • I'm hearing fast like travelling sound • running over seasons • there's no more loss • when we breathe history in exactly • when it's coming out of us • we're gone and I'm gone • and I'm gone and you're gone • and we're gone again • lunch at midnight • in woods of stone • over wide horizons we fly and touch • the water back to its well • a city rebuilding itself again • no more loss when we yell ourselves • into the indifference of tears • I meet you I greet you I learn and I craze you • and we breathe history in exactly • when it's coming out of us • lunch at midnight • and supper at noon • we're gone… • I'm gone… • WHAT GOES AROUND COMES AROUND (for David Baldwin) • what goes around comes around and round • what's left about turns all about • time needs the time to be more than time • giving to love what it needs • to be more than just love • why go around and come all around • lift yourself cause much too fast we fall • into a shade • out of time • what goes around comes around • what's left without will be kept without • where are the words we need to shout • tasting the salt out of every tear • hands that I hold to be sure • I can run again • and why go around and come all around • lift yourself cause much too soon we fall • into a shade • out of time • what goes around comes around • MEANING • is the meaning of an answer in a dream • the meaning rushing past my heart • a love I try to live to shape • the meaning of a stare • that I found staring from the shores of life • meaningful not like before • oceans are wider ever more • sweat is dripping slowly on my brow • with taste of madness • meaning 's losing too much ground • thus the meaning could remain beyond my ways • beyond a possibility of knowing why • it's mainly pointless meaningless or vain • to be aware of what we find • in the clarity behind a thought • one mountain's always higher still • ringing just like bells too much in tune • to taste my madness • meaning's losing too much ground • SPOKEN SILENCE • the echoes of your falling grace • now pave the redstone roads • your spoken silence when we talk • is wrapped around one note • two minutes in one second • all in line towards our fate • if there's no midnight anymore • then noon will be late • and the horizon like a belt • is resting on your brow • it empties every second thought • to gather into vow • then times are building up • against a silent wall to save • the wonder right behind a promise • shrugging life away • Samenstelling & Presentatie: Peter Smids
