Alles van Friedrich Wilhelm Zachow

Dit programma is gewijd aan Friedrich Wilhelm Zachow. Friedrich Wilhelm Zachow (1663-1712) kan met recht een 'vergeten' componist genoemd worden. Hij is vrijwel uitsluitend bekend als de leraar van Georg Friedrich Händel. Zijn oeuvre wordt zelden uitgevoerd en opnamen zijn schaars. Zachow werd in Leipzig geboren en was waarschijnlijk een leerling van de Thomasschule. De familie verhuisde later naar Eilenburg, waar hij zijn muzikale opleiding voortzette. In 1684 werd Zachow benoemd tot organist aan de Marienkirche in Halle, waar hij tot aan zijn dood in 1712 bleef. Zijn oeuvre bestaat uit sacrale en klaviermuziek. In de laatstgenoemde categorie domineren de koraalbewerkingen. Zachow moet rond de honderd cantates gecomponeerd hebben, maar daarvan is slechts ongeveer een derde deel bewaard gebleven. Opvallend is de instrumentale bezetting. In de eerste cantate die we gaan horen, zit een obligate partij voor harp. Zachow was de eerste componist die dit instrument in kerkmuziek een zelfstandige partij gaf. In de tweede cantate zitten virtuoze partijen voor hobo's en hoorns. Vooral de hoorn was in zijn tijd nog vrij zeldzaam. Speellijst • Friedrich Wilhelm Zachow (1663-1712) • 1. Herr, wenn ich nur dich habe • Constanze Backes, sopraan. Capella Frisiae, Accademia Amsterdam olv. Ludger Rémy • (cd: "Christmas Cantatas" – Quintone Q 100001, 2012) • 2. Erbarm dich mein, o Herre Gott (LV.18) • Simone Stella, orgel • (cd: "Complete Organ Music" – Brilliant Classics 96022, 2021) • 3. Erbarm dich mein, o Herre Gott (LV.28) • Simone Stella, orgel • (cd: "Complete Organ Music" – Brilliant Classics 96022, 2021) • 4. Lobe den Herrn, meine Seele • Capella Frisiae, Accademia Amsterdam olv. Ludger Rémy • (cd: "Christmas Cantatas" – Quintone Q 100001, 2012) • Aanvulling: • 5. Allein Gott in der Höh sei Ehr (LV.46) • Simone Stella, orgel • (cd: "Complete Organ Music" – Brilliant Classics 96022, 2021) • Afbeelding: Halle, c 1700 (Kunstkopie.de)

Vandaag is dit programma gewijd aan muziek voor Pinksteren. We beginnen met muziek uit het begin van de 17e eeuw. Paul Sartorius was het grootste deel van zijn leven verbonden aan het hof van aartshertog Maximilian III van Oostenrijk, eerst in Graz, later in Innsbruck. Hij was ook de belangrijkste componist aan het hof, totdat in 1607 Johann Stadlmayer, tot dan toe kapelmeester in dienst van de aartsbisschop van Salzburg, in dezelfde functie in Innsbruck werd benoemd. Erna twee werken van tijdgenoten. Sebastian Knüpfer werd in 1657 benoemd tot Thomaskantor in Leipzig. Onder zijn leiding werd Leipzig weer een muzikaal centrum, nadat het zwaar geleden had onder de gevolgen van de Dertigjarige Oorlog. Ongeveer tezelfdertijd trad Marco Gioseppe Peranda in dienst van het hof in Dresden. Hij werkte daar eerst als zanger en werd in 1663 kapelmeester. Toen de hofkapelmeester Heinrich Schütz in 1672 overleed, volgde Peranda hem op. Hij was een vertegenwoordiger van de moderne Italiaanse stijl, tot ongenoegen van Schütz. We eindigen met werken van Georg Philipp Telemann, uit verschillende perioden. Een solocantate voor bas met een obligaatpartij voor traverso dateert uit 1725. Het laatste werk, gecomponeerd rond 1756 is een kort stuk voor vier stemmen en orkest, met trompetten en pauken, op de tekst van het koraal "Veni sancte spiritus". Het is overigens niet voor Pinksteren gecomponeerd, maar voor de bevestiging van een predikant. Paul Sartorius (1569-1609) • 1. Repleti sunt omnes a 8 • 2. Spiritus Domini a 10 • Johann Stadlmayr (ca 1575-1648) • 3. Veni Creator a 4 • 4. Dum complerentur a 12 • Marini Consort Innsbruck olv. Bernd Oliver Fröhlich • (cd: "Spiritus Domini" – Musikmuseum CD 13068, 2024) • Sebastian Knüpfer (1633-1676) • 5. Veni Sancte Spiritus a 25 • Weser-Renaissance Bremen olv. Manfred Cordes • (cd: "Veni Sancte Spiritus" – CPO 777 884-2, 2016) • Marco Gioseppe Peranda (ca 1625-1675) • 6. Repleti sunt omnes • Abendmusiken Basel olv. Jörg Andreas Bötticher • (cd: "Sacred music from Dresden" – Coviello Classics COV 91904, 2018) • Georg Philipp Telemann (1681-1767) • 7. Cantate "Reiner Geist, laß doch mein Herz" (TWV 1,1228) • Peter Kooij, bas. L'Armonia Sonora olv. Mieneke van der Velden • (cd: "Die stille Nacht" – Passacaille 1034, 2017) • 8. Veni, sancte spiritus (TWV 3,83) • Veronika Winter, sopraan. Margot Oitzinger, alt. Georg Poplutz, tenor. Matthias Vieweg, bas. Rheinische Kantorei, Das Kleine Konzert olv. Hermann Max • (cd: Telemann, CPE Bach, "Veni sancte spiritus" – CPO 777 946-2, 2016) • aanvulling: • Friedrich Wilhelm Zachow (1663-1712) • 9. Komm, Heiliger Geist, Herre Gott (LV 38) • Simone Stella, orgel • (cd: "Complete Organ Music" – Brilliant Classics 96022, 2021) • Afbeelding: Uitstorting van de Heilige Geest (Anthony van Dijck, 1618/20) (Art and the Bible)

Vandaag twee recent verschenen opnamen met sacrale muziek uit Duitsland. De eerste cd is "Georg Österreich's Resurrected Treasures" van Musica Gloria, de tweede is van Kölner Akademie olv. Michael Alexander Willens en heet "Paul Ignaz Liechtenauer – 4 Masses op. 2″. De eerste CD bevat een selectie van werken uit de zogenaamde Bokemeyer-Sammlung. Dat is één van de belangrijkste bronnen van sacrale muziek die in Duitsland in de laatste decennia van de 17e en de eerste decennia van de 18e eeuw werd gecomponeerd. Een aantal werken is alleen uit deze verzameling bekend. Ze is genoemd naar Heinrich Bokemeyer, die deze verzameling erfde van zijn leraar Georg Österreich. Deze begon muziek te verzamelen, toen hij kapelmeester aan het hof in Gottorf was. In de tweede helft van de 17e eeuw was dit één van de culturele centra in Noord-Duitsland. Johann Theile (1646-1724) • 1. Gott, sei mir gnädig • Georg Österreich (1664-1735) • 2. Weise mir, Herr, deinen Weg • Musica Gloria olv. Nele Vertommen, Beniamino Paganini • (cd: "Georg Österreich's resurrected treasures – North-German cantatas around 1700", Et'cetera KTC 1819, 2024) • De tweede CD is gewijd aan muziek voor de katholieke kerk. Paul Ignaz Liechtenauer was waarschijnlijk afkomstig uit Wenen, maar werkte de meeste tijd in Duitsland. Hij was in dienst van de aartsbisschop en keurvorst van Trier, maar na enkele jaren werd diens kapel opgeheven, omdat hij geen geld meer had om zijn musici te betalen. Liechtenauer solliciteerde naar de functie van kapelmeester aan de kathedraal van Keulen, maar had daarmee geen succes. Het contact leidde wel tot compositieopdrachten, onder andere van sacrale drama's. De meeste muziek die hij componeerde, is niet uitgegeven en verloren gegaan. Bij CPO verscheen een opname van vier van de zes missen die hij als zijn Op. 2 publiceerde. Paul Ignaz Liechtenauer (1673/74-1756) • 3. Missa II Purificationis Beatae Virginis Mariae • Maria Ladurner, sopraan. Elvira Bill, alt. Georg Poplutz, tenor. Johannes Hill, bas. Kölner Akademie olv. Michael Alexander Willens • (cd: "Paul Ignaz Liechtenauer – 4 Masses op. 2", CPO 555 696-2, 2024) • aanvulling: • Friedrich Wilhelm Zachow (1663-1712) • 4. Praeludium in C (LV 55) • Simone Stella, orgel • (cd: "Complete Organ Music", Brilliant Classics 96022, 2021) • Afbeelding: cover CD Musica Gloria

Log in

Maak een account aan

Wachtwoord vergeten?

Pas het wachtwoord aan