Nuove Musiche
do 19 nov 2026 19:00 uur
In dit programma aandacht voor muziek rond koningin Christina van Zweden en voor blokfluitsonates van Robert Valentine. Een groot deel van de muziek uit de barok danken we aan keizers, koningen en aristocraten die hun hof tot een centrum van muziek maakten of als mecenas van componisten optraden. Zo'n mecenas was de Zweedse koningin Christina. Ze werd in 1626 geboren en daaraan wordt dit jaar de nodige aandacht besteed. Ze was al vroeg wees: haar vader, Gustav II Adolf, viel in 1632 in een slag ten tijde van de Dertigjarige Oorlog. De regering werd daarna waargenomen door de rijkskanselier Axel Oxenstierna, die er voor zorgde dat Christina een goede opvoeding kreeg, waartoe ook filosofie, constitutioneel recht en diverse talen behoorden. Toen ze meerderjarig werd en zelf de regering in handen kreeg, werd haar hof een centrum van wetenschap en kunsten. Omdat ze niet geneigd was een huwelijk te sluiten en er dus geen troonopvolger in zicht was, benoemde ze haar neef Carl Gustav tot haar opvolger. In 1654 trad ze af, wellicht omdat ze meer intellectuele vrijheid verlangde, maar ook omdat ze zich tot het katholicisme had bekeerd, wat in Zweden verboden was. Ze besloot zich in Rome te vestigen en daar onderhield ze betrekkingen met een aantal vooraanstaande musici en componisten, zoals Alessandro Scarlatti, Alessandro Stradella, Bernardo Pasquini en Arcangelo Corelli. Muziek van deze componisten staan op de CD van Concerto Copenhagen. Er klinken ook dansen die aan het Zweedse hof gespeeld werden en een sonate van de Engelse componist William Young, die ze op haar reis naar Rome in Innsbruck ontmoette. De tweede productie in dit programma betreft de complete opname van twaalf sonates voor blokfluit en basso continuo van de Engelse componist Robert Valentine. Terwijl in de eerste decennia van de 18e eeuw veel Italiaanse musici en componisten naar Londen trokken om daar werk te zoeken, deed Robert Valentine het omgekeerde. Hij was afkomstig uit Leicester en werd opgeleid in het bespelen van diverse instrumenten: blokfluit, hobo, viool en cello. Het is niet met zekerheid bekend waarom hij besloot naar Italië te verhuizen. Hij was tussen 1708 en 1710 als blokfluitist en hoboïst betrokken bij uitvoeringen in het paleis van kardinaal Ruspoli. In die hoedanigheid werkte hij samen met vooraanstaande componisten als Caldara, Corelli en Händel. De sonates, die de Britse blokfluitiste Heidi Fardell opnam, zijn onderdeel van een grote verzameling die in het bezit is geweest van Paolo Antonio Parensi, een koopman en blokfluitist uit Lucca. Hoe de sonates in zijn bezit zijn gekomen, is niet duidelijk. Wellicht hebben hij en de componist elkaar persoonlijk gekend. Andreas Düben (1597-1662) • 1. 7 dansen (Montirande; Allemande; Courante; Sarabande; Courante; Gavotte; Bourrée) • William Young (ca 1610-1662) • 2. Sonate nr 11 voor 4 violen en bc in a • Alessandro Stradella (1643-1682) • 3. Sonata di viole in D • Bernardo Pasquini (1637-1710) • 4. Uit I fatti di Mosè nel deserto: Sinfonia • Arcangelo Corelli (1653-1713) • 5. Triosonate in G, op. 1,9 • Concerto Copenhagen olv. Lars Ulrik Mortensen • (cd: "Queen Christina" – Fuga Libera FUG 872, 2026) • Robert Valentine (ca 1674-1747) • 6. Sonate in g, op. 11,3 • 7. Sonate in Es, op. 11,8 • 8. Sonate in d, op. 11,11 • Heidi Fardell, blokfluit. Poppy Walshaw, cello. Layda Sayce, luit, gitaar. Robin Bigwood, klavecimbel • (cd: "12 Sonatas for Recorder and Basso Continuo, Op. 11 'Parensi' – First Hand Records FHR201, 2026) • aanvulling: • Alessandro Stradella • 9. Sinfonia nr 11 voor 2 violen en bc in F • Concerto Copenhagen olv. Lars Ulrik Mortensen • (cd: zie 1-5) • Afbeelding: cover van de CD van Concerto Copenhagen