Nuove Musiche
do 18 jun 2026 19:00 uur
In dit programma klinken gedeelten uit twee recent verschenen CD's met muziek uit Engeland. Het zijn de cd's "Fiddlers Three – Music from Charles II's 'Private Musick'" van Musical and Amicable Society, en "Italophilia – Discovering the Italian Style in Handel's London" van The Counterpoints. De eerste CD is gewijd aan muziek voor strijkers uit de tweede helft van de 17e eeuw. Tot het midden van die eeuw werd de viool vrijwel uitsluitend gebruikt als consortinstrument. Het was een alternatief voor de diskantgamba. Toen de in Duitsland geboren Thomas Baltzar zich in Engeland liet horen, maakten musici en muziekliefhebbers kennis met een geheel nieuwe en virtuoze manier van vioolspelen. Nog groter was de invloed van de uit Napels afkomstige Nicola Matteis. Hij liet de luisteraars versteld staan van zijn vioolspel. Eén kenmerk daarvan was het gebruik van dubbelgrepen. Dat kende men in Engeland niet. In de laatste decennia van de 17e eeuw gingen ook Engelse componisten anders voor de viool schrijven. Het Britse ensemble Musical & Amicable Society maakte een CD waarin muziek voor drie violen en basso continuo centraal staat. Dat schijnt een Engelse specialiteit geweest te zijn. Ook typisch Engels was het componeren op een ground, een herhaald thema in de bas, elders bekend als basso ostinato. Matteis verbond Italië en Engeland in zijn Ground on La Folia. Met de tweede CD schuiven we op in de tijd. Het ensemble The Counterpoints maakte, met enkele collega's, een CD onder de titel 'Italophilia'. Sinds het eind van de 17e eeuw was Engeland steeds meer in de ban geraakt van de Italiaanse stijl. Dat was niet zozeer toe te schrijven aan Matteis, maar vooral aan de publicatie van de werken van Arcangelo Corelli. Daardoor ontstond een vruchtbare bodem voor composities in de Italiaanse stijl. Händel maakte daarvan gebruik met de compositie van Italiaanse opera's. In de loop van de eerste helft van de 18e eeuw vestigden zich ook Italiaanse componisten in Engeland, zoals Francesco Geminiani. Engelse componisten gingen ook in de Italiaanse stijl componeren, zoals Maurice Greene. Het eerste werk van deze CD dat we horen is een triosonate van Purcell. Dat was een Italiaanse vorm en Purcell laat zien dat hij de stijl geheel beheerst. Thomas Baltzar (1631-1663) • 1. Uit Suite voor 3 violen en bc in C: Pavan • Henry Purcell (1659-1695) • 2. Three Parts upon a Ground voor 3 violen en bc (Z 731) • Nicola Matteis (I) (1650-1713) • 3. Ground on La Folia voor viool en bc • Gottfried Finger (1655/56-1730) • 4. Sonate voor 3 violen en bc in D, op. 1,9 • Musical & Amicable Society • (cd: "Fiddlers Three – Music from Charles II's 'Private Musick'" – Barn Cottage Records BCR030, 2026) • Henry Purcell • 5. Triosonate voor twee violen [blokfluit, viool] en bc in D (Z 811) • Georg Friedrich Händel (1685-1759) • 6. Pensieri notturni di Filli (Nel dolce dell'oblio), cantate voor sopraan, blokfluit en bc (HWV 134) • Francesco Geminiani (1687-1762) • 7. Sonate voor cello en basso continuo in d, op. 5,2 • Maurice Greene (1696-1755) • 8. Farfalletta festosetta, aria voor sopraan, viool en bc • Kristien Witmer, sopraan. Petr Hamouz, cello. Matthea de Muynck, viool. The Counterpoints olv. Thomas Triesschijn, blokfluit • (cd: "Italophilia – Discovering the Italian Style in Handel's London" – Challenge Classics CC720003, 2024 • aanvulling: • Henry Purcell • 9. Ground in d (Z D222) • Aljosja Mietus, klavecimbel • (cd: zie 5-8) • Uitgelichte afbeelding: cover van de CD 'Fiddlers Three'
