Alles van Walther von der Vogelweide

Dit programma is gewijd aan liederen van Duitse Minnesänger. Minnesänger is de benaming die wordt gegeven aan dichter-zangers die vergelijkbaar zijn met de Franse troubadours en trouvères. De onderwerpen van hun gedichten zijn gevarieerd: behalve over de liefde gaan ze over politieke en sociale onderwerpen en over de moraal. Er zijn ook liederen die een sacraal karakter dragen. De bekendste Minnesänger is ongetwijfeld Walther von der Vogelweide, maar juist van hem zijn nauwelijks melodieën overgeleverd. Musici die zijn liederen willen uitvoeren, moeten dus op zoek naar passend muzikaal materiaal. Uitvoeringen van zijn liederen kunnen daarom heel verschillend zijn. Voordat we liederen van hem gaan horen, klinken liederen van enkele andere Minnesänger. De twee liederen van Frauenlob, de naam waaronder Heinrich von Meissen bekend geworden is, behoren tot een categorie die bekend staat als Spruch. Zo'n lied heeft vaak een morele, didactische of religieuze inhoud. Dat is ook met deze liederen het geval. Frauenlob (ca 1260-1318) • 1. Gar starc bekannt ist der helffant • Albrecht Lesch (?-1393) • 2. Zuch durch die wolken (instrumentaal uitgevoerd) • Frauenlob • 3. Lucas vns melt im anderen capitel • Bruder Wernher (actief 1225-1250) • 4. Ich buwe eyn hus • Ensemble Céladon olv. Paulin Bündgen • (cd: "Under der Linden – Gesänge der Minnesänger" – Ricercar RIC 447, 2022) • Walther von der Vogelweide (actief ca. 1200) • 5. Vil wunder wol gemachet wîp • 6. Muget ir schowen • 7. Nû alrêst leb ich mir werde (Palästinalied) • 8. Frô Welt, ir sult dem wirte sagen • Ensemble Phoenix Munich olv. Joel Frederiksen • (cd: "Walther von der Vogelweide" – deutsche harmonia mundi 19658725032, 2023) • aanvulling: • Walther von der Vogelweide • 9. Ich saz ûf einem steine • Vincent Kibildis, harp • (cd: zie 5-8) • Afbeelding: Sängerkrieg op de Wartburg, 1207 (uit Codex Manesse) (bron: Wikipedia)

Evert Jan Nagtegaal en de Liedkunst over Frank Martin • Frank Martin • (1890-1974) • vijftig jaar geleden overleden in Naarden • Frank Théodore Martin geboren in Genève, 15 september 1890, gestorven in Naarden, 21 november 1974. In deze aflevering van 'Die Sanck een Liedt' staan we stil bij de 50ste sterfdag van deze bescheiden componist die nooit veel belangstelling aan de dag heeft gelegd voor het propageren van zijn eigen werk. Hij schreef vooral in ons land in alle rust, was mede dankzij de auteurs- en uitvoeringsrechten van zijn werk financieel niet onbemiddeld en wist zich voorts verzekerd van de zorgzame handen van zijn tweede echtgenote, de fluitiste Maria Boeke, die haar man maar liefst 43 jaar overleefde: ze overleed op 6 juli 2017 in de gezegende leeftijd van 102 jaar. Frank Martin ontving vele prijzen en eerbewijzen van over de hele wereld en wordt gerekend tot een van de belangrijkste hedendaagse componisten. Zijn dubbelkorige Mis is in dit 'Martinjaar' vele malen te horen. Het Nederlands Kamerkoor maakt er zelfs een tournee mee. Zijn liederen klinken wat minder en daar hoort u meer van in dit programma. Zelfs met Martin als pianist. Speellijst: • Frank Martin – 'Sechs Monologe aus Jederman' (Hugo von Hofmannsthal) 1. Is als zu End das Freudenmahl 2. Ach Gott, wie graust mir vor dem Tod 3. Is als wenn eins gerufen hätt 4. So wollt ich ganz zernichtet sein 5. Ja! ich glaub: solches hat er vollbracht. 6. O ewiger Gott! o göttliches Gesicht! Bariton David Wilson-Johnson, the London Philharmonic o.l.v Matthias Bamert • Frank Martin – 'Drey Minnelieder' 1. 'Ach herzeliep' (Anoniem 13e eeuw) 2. 'Ez stuont ein frouwe alleine' (Dietmar von Aist) 3. Unter der linden… (Walther von der Vogelweide) • Sopraan Elly Ameling met Frank Martin aan de piano (opname 1966) • Frank Martin – 'Trois chants de Noël' (Albert Rudhardt) 1. 'Les cadeaux' 2. 'Image de Noël' 3. Les bergers' • Sopraan Elly Ameling, fluitist Pieter Odé en Frank Martin aan de piano. Alice Bailly 'La cantatrice' ca.1923 (Frank Martin aan de piano) • Frank Martin – 'Ode à la Musique' (Guillaume de Machaut) • Bariton Simon Birchall, The Sixteen, cello, contrabas, hoorns, trompet, trombone, orgel en piano o.l.v. Harry Christophers • Frank Martin – uit: 'Trois Poèmes païens' (Charles-Marie-René Leconte de Lisle) 'Le retour d'Adonis'. Bariton José van Dam, Orchestra della Svizzera de Lugano , Serge Baudo, dirigent • Info: * https://www.frankmartin.org • * https://youtu.be/5cwX6cMqw8k?si=54kJDnvW7rS02XV0 ( Elly Ameling over Martin) • Frank en Maria Martin-Boeke (huwelijk 1940

Met Guillaume de Machaut gaan we terug naar de middeleeuwen … en nog verder. We hebben in deze rubriek al een tijdje geen Oude Muziek meer gedraaid, althans niet als hoofdmoot. Die schade moesten we maar eens inhalen. Vandaag horen we twee concerten met middeleeuwse muziek, met delen uit een derde. Centraal staat Guillaume de Machaut, de veertiende-eeuwse meester van de Parijse ars nova en misschien wel de eerste componist die als muzikaal genie vereerd werd. In een tijd waarin de meeste muziek anoniem verspreid werd, zorgde Machaut er niet alleen voor dat zijn naam boven de bladmuziek stond, maar ook dat hij nog bij leven als lichtend voorbeeld gold voor de Parijse avant-garde waar hij deel van uitmaakte. In het eerste concert horen we het Ensemble Gilles Binchois met de Messe de Nostre Dame. Machauts magnum opus en de eerste complete mis die door één persoon gecomponeerd werd. Hiermee was hij zijn tijd flink vooruit, want pas in de vijftiende eeuw werd het normaal om de vijf gezangen van de mis samen te toonzetten. Het tweede concert is van Studio Laren, een oudemuziekgezelschap dat in de jaren tachtig en negentig hoge ogen gooide. In hun concert klinken wereldlijke werken van Machaut naast allerlei andere middeleeuwse muziek: Gregoriaans, sequensen van de grote Hildegard, para-liturgische scheldmotetten op de tegenpaus en gezangen van de Minnesänger (Duitse 'troubadours'). Afspeellijst • 1. Guillaume de Machaut – Messe de Nostre Dame • 2. Guillaume de Machaut – De toutes floures • 3. Neidhart von Reuenthal – O weh, lieber Sommer • 4. anoniem – Loben sol man ie die zit (uit het Rostocker Liederbuch) • 5. anoniem – Nu wol hen lat ruschen (uit het Rostocker Liederbuch) • 6. anoniem – Danse real (uit het Rostocker Liederbuch) • 7. anoniem – Planctus cygni • 8. Thibaud de Navarre – Jeu-parti • 9. anoniem – La Manfredina • 10. Guillaume de Machaut – Pygmalion • 11. Heinric van Veldeke – Die blitscap • 12. Hildegard von Bingen – Caritas abundat in omnia • 13. Walther von der Vogelweide – Strofen in de Reichston • 14. anoniem – Dic Christi veritas (organum) • 15. anoniem – Velut stellae firmamenti/Ypocrite pseudo pontifices • 16. anoniem – De toutes floures

Log in

Maak een account aan

Wachtwoord vergeten?

Pas het wachtwoord aan