Nuove Musiche
do 22 okt 2026 19:00 uur
In dit programma klinken gedeelten uit twee recent verschenen CDs met kamermuziek van Joseph Bodin de Boismortier. Joseph Bodin de Boismortier was één van de meest productieve en veelzijdige componisten in Frankrijk tijdens de eerste helft van de 18e eeuw. Door muziek te componeren die aangenaam in het gehoor lag en niet al te moeilijk uit te voeren was, wist hij een goed inkomen te verwerven en zijn hele leven onafhankelijk te blijven. In een tijd waarin vrijwel elke componist in dienst stond van een hof, een stad of een kerk, vormde hij een uitzondering. Dit leverde hem veel kritiek op, aangezien zijn muziek als te eenvoudig en nogal oppervlakkig werd beschouwd. Boismortier trok zich daar niets van aan: "Ik verdien er geld mee", was zijn eenvoudige antwoord. Hij publiceerde 101 bundels die voorzien waren van een opusnummer. Daarnaast omvat zijn oeuvre diverse bundels zonder opusnummer, evenals motetten en opera's. Boismortier schreef bovendien twee verhandelingen over de traverso en de pardessus de viole (beide zijn verloren gegaan). Dit toont aan dat hij een vertegenwoordiger was van de Verlichting, die onder meer tot doel had de kennis van de burgerij te vergroten. Het aanbieden van goed speelbare muziek maakte daar deel van uit. In dat opzicht zou men Boismortier kunnen vergelijken met iemand als Georg Philipp Telemann. Omdat amateurs muziek wilden spelen op de instrumenten die voorhanden waren, worden op de titelpagina's van veel gedrukte uitgaven van Boismortiers muziek meerdere instrumenten als alternatieven genoemd. Dat is ook het geval met de Sonates op. 34: dat zijn kwartetten voor drie traverso's, violen of andere instrumenten en basso continuo. In de opname van Ensemble Labirinto Armonico worden drie sonates op violen gespeeld en drie op blokfluit en twee violen. Het op. 26 bestaat uit vijf sonates en een concert voor een basinstrument. De uitvoerder heeft de keuze tussen viola da gamba, cello en fagot. Ensemble Labirinto Armonico speelt deze sonate op viola da gamba. De traverso lijkt het favoriete instrument van Boismortier te zijn geweest. Het ontwikkelde zich in de loop van de eerste helft van de 18e eeuw ook tot het populairste instrument van amateurs. Boismortier gaf drie bundels met sonates uit, die specifiek voor de traverso zijn bestemd: op. 3 (1724), op. 19 (1727) en op. 44 (1733). Deze laten een stilistische ontwikkeling zien: van contrapunt naar melodie (het belangrijkste element van de galante stijl) en van puur Frans naar een mengeling van Franse en Italiaanse stijlelementen. Bovendien worden ze technisch moeilijker en vertaalt Boismortier viooltechnieken naar de traverso. Marion Treupel-Franck maakte een keuze uit de drie genoemde bundels. Joseph Bodin de Boismortier (1689-1755) • 1. Sonate in D, op. 34,4 • 2. Sonate in a, op. 34,6 • 3. Sonate in a, op. 26,2 • Ensemble Labirinto Armonico • (cd: "Sonatas Op. 34" – Brilliant Classics 97619, 2025) • 4. Sonate in e, op. 3,5 • 5. Sonate in b, op. 19,4 • 6. Sonate in g, op. 44,6 • Marion Treupel-Franck, traverso. Sergio Azzolini, fagot. Francesco Galligioni, cello. Diego Cantalupi, theorbe • (cd: "La poésie du son – Flute Music by Joseph Bodin de Boismortier" – Solo Musica SM567, 2026) • aanvulling: • 7. Uit Sonate in b, op. 44,2: aria (affettuoso) • Marion Treupel-Franck, traverso. Francesco Galligioni, cello. Diego Cantalupi, theorbe • (cd: zie 4-6) • Afbeelding: Joseph Bodin de Boismortier (Wikipedia)
