spinner

250 keer Geen dag zonder Bach

do 2 apr 2015
Thema: Oud

Op vrijdag 3 april (13.00-14.00 uur) was het team van Geen dag zonder Bach aanbeland bij deel twee van de 250ste aflevering. Presentator Joop van Zijl en samensteller Govert Jan Bach maakten de balans op.

 

Op 5 november 2012 werd de eerste aflevering uitgezonden; nu dik 2 jaar later en 250 uur onderhoudende radio verder is het tijd om even stil te staan en de balans op te maken.

 

In de benauwde spreekcel van de Concertzender zit dit keer niet alleen anchor Joop van Zijl, maar ook programmamaker en samensteller Govert Jan Bach, die zich naast Joop heeft gewurmd. Er wordt een microfoon bijgezet. Voor Joop de gelegenheid om Govert Jan eens goed te bevragen over Geen dag zonder Bach.
Bij de Concertzender zijn de twee samen berucht. Als ze elkaar één maal in de twee weken tegenkomen, gaan ze helemaal los als ze bijpraten en alle details doornemen van de week die ingesproken gaat worden. Concerten worden besproken, correcties aangebracht, uitspraken gecheckt. Opnameleider Benno Wormgoor wacht met een brede grijns tot de twee zover zijn.

Oude Muziek-coördinator Irene Stolp is voor deze opname vanuit de redactiekamer naar de studio gekomen. Benno zwaait met z'n arm ten teken dat Joop kan beginnen met zijn aankondiging.


"Waarom wilde je dit programma doen? Omdat je Bach heet?" Govert Jan legt uit dat hij gevraagd is voor het programma. Aanvankelijk wilde hij een programma over Gustav Mahler maken, mede omdat hij toen in het bestuur van de Gustav Mahler Stichting zat. Directeur Sem de Jongh van de Concertzender stelde echter voor om een serie programma's over J.S. Bach te maken. Govert Jan heeft dus Mahler laten schieten en heeft zich met het team, vol overgave, op Bach geworpen.

 

"Wat was eigenlijk het doel van het programma Geen dag zonder Bach? Was dat een soort zelfbevrediging of moest je je zonodig uiten of vond je het belangrijker dat mensen iets meer van Bach te weten kwamen? Om eerlijk te zijn, vandaag de dag kun je geen klassieke zender opzetten of je hoort muziek van Johann Sebastian Bach."


Govert Jan vindt dat alles een beetje zelfbevrediging is, en ook om Bach bekender te maken onder het publiek is volledig in voorzien. “Het lijkt wel of het ieder dag toeneemt, de 'Matthäus', de 'Johannes', instrumentale muziek; iedere maand komen er wel 5-6 Bach CD's uit. Het is niet bij te houden, maar ik vind het wel van belang om het Bach-beeld een beetjebij te stellen. Bach wordt veelal afgebeeld als een oude norse man, bijna blind op een moment dat hij bijna niet meer componeerde.

Wij gebruiken voor ons programma het portret van Bach uit 1715, uit zijn periode in Weimar, een portret dat overigens 'angezweifelt' wordt door de geleerden. Daarin zie je een enorme vitale en leuke vent waar je wel een avondje mee zou willen stappen. Daar zie je de enorme vitaliteit die ook uit de muziek van Bach spreekt.

Het Bach-beeld is vooral in Nederland gekoppeld aan dat zware sombere Calvinisme dat vooral in de Johannes Passion naar voren komt en dat is jammer… Bach had ook die andere kant van vitale muziek. Weihnachtsoratorium, Hohe Messe met die trompetten erin, en al die fuga's en hij heeft natuurlijk ontzettend veel leuke wereldlijke muziek geschreven. Er zit altijd gravitas in, doorwrochten maar goede muziek, het zit goed in elkaar. Bach is niet zwaar. Muziek van Mahler kan zwaar zijn. In de 9de van Mahler ga je zelf een beetje dood. Bach weet in z'n muziek de zwaarste thema's altijd weer een zetje te geven; je komt er doorheen, je komt er beter uit…”

 

In de 250ste aflevering van Geen dag zonder Bach de rest van het vraaggesprek. Deze aflevering wordt niet herhaald, maar in plaats hiervan een week later de vervolgaflevering met het gesprek tussen Joop van Zijl en Govert Jan Bach.

 

Uitzendingen:

  • Geen dag zonder Bach 250 deel A: vrijdag 27 maart 2015, 13.00 – 14.00 uur
  • Geen dag zonder Bach 250 deel B: vrijdag 3 april 2015, 13.00 – 14.00 uur