DoelenKwartet+: Albion

Op het DoelenKwartet en het DoelenEnsemble zijn we altijd graag afgekomen. Hoewel Rotterdam niet ons belangrijkste werkterrein is – daarvoor moet je meer in Amsterdam of Utrecht zitten – is het wel altijd feest als het kamermuziekensemble van deze Rotterdamse concertzaal weer van zich laat horen. Vaak komen de musici met opdrachten van lokale componisten, of weten ze dwarsverbanden te scheppen waar wij niet op waren gekomen.

In Albion horen we – het zal u niet verbazen – Engelse muziek. We beginnen met het Derde strijkkwartet van Benjamin Britten. Een van zijn laatste composities. De componist heeft na een carrière van een halve eeuw de totale controle over zijn stijl, en op zijn ziekbed toont hij waartoe hij allemaal in staat is. Hij weet precies hoe snel hij de muziek wil hebben, en hij verkent met grote virtuositeit verschillende vormen. Zo horen we in het eerste deel, Duets, alle mogelijke combinaties tussen de vier strijkers. In het laatste deel pakt hij nog één keer groots uit met een passacaglia.

Van Britten wordt vaak gezegd dat hij het gezicht van de eh… Britse muziek was. Iemand die een geheel eigen stijl hanteerde en toch typisch Engels klonk. Eeuwen eerder werd dt al gezegd van John Dowland, wiens immens populaire luitliederen de zestiende-eeuwse ziel verwarmden. Met de komst van de Oude Muziekbeweging werden zijn liederen in minder dan geen tijd weer populair. Een beetje kenner neuriet de liederen dan ook zo mee, ook in de bewerking van Hans Koolmees die we hier horen.

Na de dood van Britten sloeg de Britse muziek andere wegen in. De avant-garde was aan dit land grotendeels voorbijgegaan; een nieuwe generatie wilde die schade heel graag inhalen. Ook Harrison Birtwistle (1934-2022, dus bij de dood van Britten al niet zo jong meer) behoort tot die generatie. Hij houdt er echter altijd wel een element van melodie in, en onder de laag ‘herrie’ ademen veel van zijn composities wel degelijk de Britse ziel uit.