In dit programma klinken de drie Leçons de Ténèbres van Michel-Richard de Lalande.
In Frankrijk behoorden van het midden van de 17e eeuw tot in de 18e eeuw zettingen van de Klaagliederen van Jeremia, de Leçons de Ténèbres, tot de kern van het repertoire dat werd uitgevoerd in de vastentijd: de veertig dagen die voorafgaan aan Pasen. Veel componisten zetten deze teksten op muziek, zoals Charpentier, Couperin en Lalande.
Lalande was de favoriete componist van Lodewijk XIV voor wat de sacrale muziek betreft. Vooral diens grands motets – werken voor solostemmen, koor en orkest – vielen bij hem zeer in de smaak. Na Lalandes dood werd zijn complete oeuvre gepubliceerd, een duidelijk teken van zijn reputatie.
Hoeveel Leçons de Ténèbres Lalande heeft gecomponeerd, is niet bekend. Het zijn er in elk geval meer dan de drie die bewaard gebleven zijn. Wanneer deze zijn ontstaan is ook niet bekend. Het moet voor 1711 zijn geweest, want het is bekend dat ze door Lalandes vrouw – een zus van de componist Jean-Fery Rebel – en zijn twee dochters werden gezongen. Die dochters overleden beide aan de pokken in 1711.
De Leçons de Ténèbres laten zien dat Lalande door de Italiaanse stijl beïnvloed werd. Hij gebruikte diverse middelen ten dienste van de expressie en ze hebben sterk theatrale trekken.
Michel-Richard de Lalande (1657-1726)
1. Troisième Leçon du Mercredy (S 118)
2. Troisième Leçon du Jeudy (S 121)
3. Troisième Leçon du Vendredy (S 124)
Le Poème Harmonique (Claire Lefilliâtre, sopraan; Martin Bauer, viola da gamba; Vincent Dumestre, theorbe; Élisabeth Geiger, klavecimbel, orgel)
(cd: “Tenebrae” – Alpha 030, 2018)
aanvulling:
Nicolas de Grigny (1672-1703)
4. Pange lingua
Frédéric Desenclos, orgel
(cd: “Sébastien de Brossard – Petits Motets” – Astrée E 8636, 1998)
Afbeelding: Rembrandt, Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem (www.statenvertaling.net)
