Joost van Balkom op November Music 2005

Tijdens November Music is Den Bosch een dikke week lang in de ban van Nieuwe Muziek en diverse crossovers. Het ligt voor de hand om die muziek te zoeken in de diverse concertzalen en theaters die de stad rijk is. Maar pas op! Het festival strekt zich tussen alle hoeken van de stad uit. Je hoort er muziek op straat, in openbare ruimtes en in de kerktoren.

Het carillon van de Sint-Janskathedraal, dat in de regel vooral voor oude muziek en traditionele liedjes wordt gebruikt, wordt deze November Music ingezet voor twee nieuwe composities. Om te beginnen horen we Bereshit van Joost van Balkom. Van Balkom, die als stadsbeiaardier zelf achter het klavier zit, is de Hebreeuwse naam voor Genesis en tevens het eerste woord van dat Bijbelboek. Het betekent dus ‘in den beginne’. Centraal in Van Balkoms idee staat, vreemd genoeg, het getal twee. Door het beginnen van de schepping scheidde God de Hemel en de Aarde – het begin van een alomvattend dualisme dat in het joodse geloof een grote rol speelt.

Het tweede stuk is van Jorrit Tamminga. Hem kennen we vooral als de hardcore-techniekman, en ook hier speelt hij met live-elektronica. In deze opstelling is dat een hele opgave: hoe zorg je ervoor dat je met elektronica überhaupt invloed hebt op de carillonklank die het publiek hoort? De oplossing is eenvoudig: het publiek moet niet bij de toren plaatsnemen, maar in de toren. Aan vier kanten – vandaar de naam Vierkant – staan luidsprekers waaruit de carillonklanken onder intensieve en minutieuze bewerkingen te horen zijn. De bewerkingen worden uiteraard live toegevoegd door Tamminga. Tegelijk hoort het publiek boven zich ook de onbewerkte carillonklanken van Van Balkom.