Vertavo Kwartet met Het Russische Strijkkwartet
25 november 2004, Kleine Zaal, Concertgebouw, Amsterdam
Genre: Strijkkwartet
Componisten/uitvoerenden: Dmitri Sjostakovitsj | Sergej Rachmaninov | Vasili Lobanov
Opnametechniek: Joost Kist
Het strijkkwartet gedijt op elke bodem. Ook op Russische.
Geen genre is waarschijnlijk zo wijdverbreid als het strijkkwartet. Sinds Haydn het midden achttiende eeuw uitvond is er werkelijk in alle muziekstijlen strijkkwartetmuziek gemaakt. Sterker nog: componisten die geen strijkkwartetten hebben geschreven zijn in de minderheid.
Het is daarom voor het Noorse Vertavo Kwartet geen probleem om een programma samen te stellen met uitsluitend Russische strijkkwartetten. Het kwartet begint met het Eerste Strijkkwartet van Rachmaninov, een zelden uitgevoerd jeugdwerk van deze toekomstige klavierleeuw. Veel bekender zijn het Vierde en het Achtste Strijkkwartet van Sjostakovitsj. Deze componist wijdde een groot deel van zijn latere carrière aan het strijkkwartet, een genre waarin de staatscensuur niet zo streng was als in symfonie of opera. Het achtste kwartet blijft een publiekslieveling, die zich kenmerkt door een groot aantal citaten uit Sjostakovitsj’ eerdere werk.
Maar wie is nou Vasili Pavlovitsj Lobanov? Het klinkt Russisch, maar er gaat niet meteen een lampje branden. Hij werd in 1947 geboren en maakte in zijn jonge jaren vooral naam als pianist. Al in de jaren zeventig toerde hij de wereld over, en in de jaren tachtig maakte hij verschillende cd-opnames. Zijn reputatie als componist begon pas te groeien nadat hij in Duitsland ging wonen en werken. In Lobanovs Zesde strijkkwartet horen we dat hij zijn vaderland trouw is gebleven: hoewel het geschreven is in 2004, toen hij alweer een hele tijd in het westen zat, is de invloed van Sjostakovitsj in alle facetten hoorbaar en voelbaar. Dit kwartet is dan ook warm aanbevolen aan de vele Nederlandse Sjos-liefhebbers.