spinner

Programmamaker – Dirk Serries

 

Dirk Serries is sinds 2018 programmamaker bij de Concertzender, zijn maandelijkse programma Portamento is iedere vierde zondag van de maand tussen Sensenta en X-Rated te beluisteren om 20:00 uur.

Serries, actief sinds 1984, en met bijna honderd albums op de teller, interessante samenwerkingen (zoals Holland Symfonia, organist Willem Tanke, verschillende ‘free’jazz muzikanten) en opdrachten voor VPRO en Antwerpse Zoo, soundtracks voor verschillende internationale kortfilms en bekroonde documentaires, beweegt zich trouwens in concert mode voortdurend in de schemerzone tussen het pure van zijn vidnaObmana en zijn microphonics reeks. Voor deze reeks van muzikale verkenningen werkte hij samen met een aantal van de meeste toonaangevende labels zoals Tonefloat, Consouling Sounds en Important Records. Dirk Serries blijft tevens zijn eigenzinnige zelf. Artistiek is hij bezieler van het A New Wave Of Jazz label waarin hij de grenzen tussen experiment, improvisatie en freejazz verkent. Nadat hij met zowel zijn Microphonics reeks als onder eigen naam zijn ambient oeuvre heeft vaarwel gezegd, legt hij zich volledig toe op de vrije improvisatie en de brug naar het minimalisme en de avantgarde met zijn TONUS ENSEMBLE en de numerieke samenwerkingen met mensen uit de free jazz en vrije improvisatie.

“They are always different; they are always the same” is vermoedelijk de meest kapotgebruikte quote van John Peel. Het ging toen over zijn favorieten The Fall, maar hij had het net zo goed over de albums van Dirk Serries kunnen hebben, want die fungeren allemaal als aanvulling bij of variatie op een totaalwerk met een kern die in essentie al jarenlang stabiel gebleven is. Ook nu hij tijdelijk terugkeert naar de periode van vidnaObmana, die zogezegd afgesloten werd in 2005.

Natuurlijk heeft Serries lang geleden al begrepen dat er niet zoiets bestaat als een onherroepelijk einde van een fase. Je sluit een hoofdstuk dat zo’n centraal onderdeel van je leven geweest is immers niet zomaar af. Dat draag je mee en het laat, hoe omzichtig ook, z’n sporen na in wat er vervolgens gebeurt. Fear Falls Burning (2005-2012) en Microphonics (2008-…) zouden ook niet kunnen bestaan zonder het voorbereidende pionierswerk van vidnaObmana. Een groot deel van die discografie valt, meer nog dan Serries’ recente triomf Microphonics XXI-XXV, in te delen onder het minimalisme en het is naar die “pure harmonic sonic dwellings” van zijn vroegere werk dat de artiest nu teruggrijpt.

Wie dacht dat het een reis met de teletijdmachine zou worden en leiden tot een plaat die recente evoluties negeerde, kan beter z’n verwachtingen bijstellen, want Serries is niet in de weer met elektronica, didgeridoo, tapes, percussie, blaasinstrumenten of field recordings, die in het verleden allemaal passeerden, zij het niet noodzakelijk tegelijk. Het zijn de wapens van zijn latere fase – een gitaar en effecten – die centraal staan, maar dus worden toegepast op een creatieve uiting die vooral harmonie en een terugkeer naar de essentie wil bereiken. Net als in andere minimalistische kunsttakken, of het nu gaat om architectuur of schilderkunst, wordt immers gewerkt met bestanddelen in hun meest essentiele vorm. Hoewel de intenties en toegekende waarde kunnen verschillen, is dit helemaal niet zo ver verwijderd van de uitgepuurde beelden van Sol LeWitt, de overrompelende kleurexplosies van Rothko, de raga’s van Terry Riley of de rigide constructies van Richard Serra. Hoewel ambient vaak nog wordt geassocieerd met een gebrek aan ontwikkeling (voor een stuk te danken aan new age-varianten die al te gemakzuchtig onder het mom van verkocht werden), kan het in essentie een zeer uitdagende muziekvorm zijn. Net omdat het de uitvoerende artiest en de luisteraar dwingt om het maximale te halen uit een (schijnbaar) minimum.

Je hoort immers hoe een meester van de instrumentale ascese zich hier volledig laat opslorpen door en in een wereld van waas en schaduwen waarin contouren en tinten vervagen zoals bij de befaamde blurred paintings van Richter, om grenzen tussen het een en ander te laten oplossen en gelijkwaardig belang toe te kennen aan de afzonderlijke bestanddelen. Of hoe er niet gesproken of gemusiceerd kan worden in absolute termen. Het is een schimmendans van galmende texturen, zingende resonanties en geloopte gedachten waarin een duidelijke richtingaanwijzer afwezig blijft. Net zoals de klassieke Japanse houtsnedes, die soms een triviaal natuurdetail weergaven met een even breekbare als elegante puurheid, en net zoals het eindeloze graven van Proust en z’n talloze imitatoren, heeft dit iets van een poging om de tijd te doen stilstaan en de aandacht te schenken aan de materie die voorhanden is. In dit geval via een introspectie die vrij blijft van opdringerig drama en gewoon is wat ze is. Of een opgaan in een omgeving die de artiest laat oplossen in de door hem geschapen wereld. Een oefening die niet zo vanzelfsprekend is als ze klinkt.” – Guy Peters/Enola

Website: http://www.dirkserries.com