Missa Etcetera

Centraal staat een bekend gezang voor de Paastijd: Victimae paschali laudes, een sequentia, waarvan de oorsprong niet precies bekend is. Waarschijnlijk stamt het uit het begin van de 11e eeuw en is het van de hand van Wipo van Bourgondië, kapelaan van keizer Conrad II (ca 989/990-1039). We horen drie zettingen van dit gezang.

Maarten Luther maakte van dit gezang een Duitse bewerking: Christ lag in Todesbanden. Johann Sebastian Bach baseerde er zijn cantate BWV 4 op. Vóór hem hebben veel andere componisten er bewerkingen van gemaakt. Eén ervan is Johann Walter, die veel heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van het Duitse kerklied in de geest van Luther. Hij is mogelijk ook verantwoordelijk voor de melodie van het lied, zoals we die nu kennen. Ook Bachs voorganger als Thomaskantor, Johann Kuhnau, componeerde een cantate over dit lied.

Tenslotte horen we een kort oratorium van Augustin Pfleger. Het is een scène over de ontmoeting van Jezus met zijn discipelen na de opstanding. De bas zingt de woorden van Jezus, twee tenoren zijn de discipelen en de sopraan vertolkt de allegorische rol van Seele, die steeds uit het Hooglied citeert.

Adrian Willaert (ca 1490-1562)
1. Victimae paschali laudes
Singer Pur
(cd: “Musica Nova” – Oems OC 835, 2012)

Gioseffo Zarlino (1517-1590)
2. Victimae paschali laudes
Singer Pur
(cd: “Modulationes sex vocum (1566)” – Oehms OC 873, 2013)

Eustache du Caurroy (1549-1609)
3. Victimae paschali laudes
Choir of New College, Oxford olv. Edward Higginbottom
(cd: “Renaissance Masterpieces, Volume III – Paris” – Collins 14972, 1997)

Johann Walter (1496-1570)
4. Christ lag in Todesbanden
Weser-Renaissance Bremen olv. Manfred Cordes
(cd: Geystliches Gesangk Buchleyn – Martin Luthers Lieder” – CPO 555 134-2, 2017)

Andreas Hammerschmidt (1611/12-1675)
5. Christ lag in Todesbanden
Weser-Renaissance Bremen olv. Manfred Cordes
(cd: “Sacred Works” – CPO 999 846-2, 2003)

Johann Kuhnau (1660-1722)
6. Christ lag in Todes Banden
Opella Musica, camerata lipsiensis olv. Gregor Meyer
(cd: “Complete Sacred Works II” – CPO 555 020-2, 2016)

Augustin Pfleger (1635-ca 1686)
7. O Freude und dennoch Leid
Vox Nidrosiensis, Orkester Nord olv. Martin Wåhlberg
(cd: “The Life and Passion of the Christ” – Aparté AP249, 2021)

aanvulling:
Georg Böhm (1661-1733)
8. Christ lag in Todesbanden
Stef Tuinstra, orgel
(cd: “Keyboard Works” – Document DOC 1102, 2011)

Afbeelding: The Resurrection of Christ (Paolo Veronese, 1570) (wherecreativityworks.com)