spinner

De Vorige Eeuw

di 8 jan 2013 20:00 uur

Perestrojka #27. Onze serie met werk dat tot stand kwam rond verbouwing (perestrojka) en ineenstorting (‘destroyka’) van het communisme in Oost-Europa, is voor de vijfde maal in ‘land van weggeweest’ Georgië, en vandaag geheel gewijd aan werken van componist Nodar Gabunia.

Violiste Natalia Gabunia (foto) en het Tbilisi Symfonieorkest met dirigent Vachtang Kachidze openen met het thema uit de filmmuziek bij ‘Het verhaal van Ivane Kotorásjvili’ van haar vader Nodar Gabunia
Gabunia werd in 1933 geboren in Tbilisi. Na de muziekschool ging hij op eigen gelegenheid naar Moskou, waar hij vanaf 1954 piano studeerde bij Aleksandr Goldenweiser en compositie bij Aram Chatsjatoerjan. Hij studeerde met onderscheiding af maar bedankte voor een baan en keerde in 1962 terug naar Tbilisi om er tot zijn dood decaan te zijn van het conservatorium. Hij was gastdocent in Parijs, Londen, New Orleans en Den Haag, maar keerde steeds terug naar zijn geboorteland.
GabuniaDe componist (foto) vervolgt zelf met zijn Pianosonate nr. 2 uit 1968, waarover collega Jan Wijn zei: “Toen ik de tweede sonate […] voor het eerst hoorde, was ik meteen geïnteresseerd. Dit was eigentijdse muziek zonder de trendy effecten van de moderne tijd of een overmaat aan berekening. Het is integendeel een goed gestructureerd werk met rijke verbeeldingskracht.” 
Gabunia c.s.
In 1964 componeerde Gabunia (hierboven 2de van links met rechts van hem dirigent Jansoeg Kachidze (‘de Georgische Karajan’) en componist Bidzina Kvernadze) het kamermuziekwerk ‘Fabel’, dat in 1973 de Grand Prix kreeg bij de UNESCO Internationale Muziekwedstrijd, wat zijn internationale doorbraak betekende. Het verhaal is gebaseerd op de vertelling ‘De Dorpsbouwers’ van de 17de-eeuwse Georgische schrijver Soelchán-Sába Orbeliáni en werd in de jaren zestig begrepen als parodie op de maakbaarheidsgedachte van het sovjetcommunisme. Gabunia gebruikt hier de rijke polyfonie van de Goerische muziek, die ook zo’n diepe indruk maakte op Igor Stravinski. Gabunia’s boezemvriend Giya Kancheli (links op de foto) zei over dit werk: “Het is niet mijn gewoonte om superlatieven te gebruiken, maar dit stuk wil ik zeker een meesterwerk noemen.” In Georgië is het nog steeds wekelijks op de radio te horen. 
Natalia Gabunia 2Dochter Natalia Gabunia is soliste in het vioolconcert van 1981, opgedragen aan violiste Marina Jásjvili. Het Tbilisi Symfonieorkest staat in deze opname van het Tbilisi Herfstfestival 2005 onder leiding van Vachtang Kachidze.
Nodar Gabunia (Tbilisi 9.7.1933 – Amsterdam, 31.8.2000).
1. Thema uit de filmmuziek bij ‘Het verhaal van Ivane Kotorasjvili’ (1974), arr. Vachtang Kachidze.
Natalia Gabunia, viool, en het Tbilisi Symfonieorkest olv. Vachtang Kachidze.
Nodar Gabunia – Selected Works.
2. Pianosonate nr. 2 (1968): 1) Allegro moderato, 2) Andante, 3) Presto.
Nodar Gabunia, piano.
Nodar Gabunia – Piano Music.
3. Fabel voor verteller, drie zangers en septet (1964). 
Lex Bohlmeijer, verteller. Paata Tsetschladze (Vos). Zoerab Tskrialasjvili (Hond). David Zatiasjvili (Haan). Aldo Baerten, fluit. Niek de Groot, contrabas. Bram van Sambeek, fagot. Martin Spangenberg, Hein Wiedijk en Levan Tschadadze, klarinet. Thomas Beijer, piano.
Storioni Festival – Anniversary CD.
4. Vioolconcert (1981): 1) Animato, 2) Moderato, 3) Tempo di valzer; Lento, tristamente.
Natalia Gabunia, viool. Tbilisi Symfonieorkest olv. Vachtang Kachidze.
Nodar Gabunia – Selected Works.
Met dank aan Natalia Gabunia en Giya Kancheli.

Samenstelling: