spinner

Mariama

vr 20 nov 2020 22:00 uur

Muziek uit Congo-Kinshasa, geselecteerd door Kees Schuil uit zijn verzameling Afrikaanse LP’s, met onder anderen M’Pongo Love.

M’Pongo Love wordt geboren in 1956 in de havenstad Boma, gelegen aan de Congo rivier tussen Kinshasha en de Atlantische oceaan. Haar echte naam is Aimée Alfride M’Pongo Landu. Als zij 4 jaar oud is, wordt zij totaal verlamd door een penicilline-injectie die zij krijgt omdat zij aan polio lijdt. 2 jaar later kan zij haar benen weer een beetje gebruiken. Haar moeder is Directrice van een Gemeenschapscentrum voor de opvoeding van meisjes. Haar vader is commandant van een militaire basis. Hij wordt vermoord als ze 5 jaar oud is.

Op de lagere school in Boma zingt ze in het koor. Later werkt ze als directiesecretaresse bij een autodealer. Maar in 1975, op 19-jarige leeftijd, leert ze Deyess Empompo Loway kennen, saxofonist bij onder andere TPOK Jazz van Franco. Hij overtuigt haar om haar baan op te geven en een zangcarrière te beginnen. Zij neemt de artiestennaam M’Pongo Love aan. “Love” was haar troetelnaam in de familie. Empompo Loway helpt haar met het oprichten van haar eigen orkest, “Tcheke Tcheke Love”, en ook helpt hij haar bij het schrijven van haar muziek.

Zo zijn twee nummers, “Bileli”en “Montayo”, op haar eerste album, “L’Afrique danse avec M’Pongo Love”, gecomponeerd door Empompo Loway. In 1980 beëindigen Empompo Loway en M’Pongo Love hun samenwerking. Loway gaat een andere jonge zangeres helpen: Vonga Ndayimba, bekend onder haar artistennaam Vonga Aye. Empompo Loway, één van de beste Congolese saxofonisten uit de twintigste eeuw, is overleden op 21 januari 1990.

Ook Souzy Kasseya, Lutumba Simaro en Mayaula Mayoni componeerden songs voor M’Pongo Love. De laatste, Freddy Mayaula Mayoni, was voordat hij met zingen begon, een befaamd voetballer in Congo. Hij schrijft voor haar het eerste nummer van haar eerste LP: “Ndaya”. Dit lied gaat in tegen de polygamie en zorgt voor een groot suces, vooral bij de vrouwen in Kinshasa. Ook het nummer “Basongueur”, van haar LP “M’Pongo Love” uit 1983, is mede door hem geschreven. Mayaula Mayoni is overleden op 26 mei 2010 in Brussel, op 63-jarige leeftijd.

In 1976 geeft zij haar eerste concert samen met het orkest “Tout Choc Zaïko Langa Langa”. Deze band wordt opgericht in 1969 onder de naam “Orchestra Zaiko”. Vanaf de oprichting tot 1975 maakt ook Papa Wemba deel uit van dit orkest. Deze zanger richt in 1977 de band Viva La Musica op. In de jaren ‘90 treedt hij, samen met Tabu Ley Rochereau, op in Tivoli, in Utrecht. Hij overlijdt in 2016, tijdens een concert in Abidjan, op 66-jarige leeftijd.

Als in 1977 l’Orchestre National du Zaïre wordt opgericht, met Franco Luambo als eerste gitarist, maakt M’Pongo Love als zangeres deel uit van dit orkest.

Vanaf 1977 gaat M’Pongo Love haar eigen muziek schrijven. Ze geeft concerten in heel Afrika en in Parijs neemt ze de meeste van haar albums op. Hierna gaat ze in Gabon wonen. Daar krijgt zij in december 1989 hersenvliesontsteking. Ze ligt enkele weken in het Universiteitsziekenhuis in Kinshasa. Uiteindelijk sterft zij daar op 15 januari 1990, op 33-jarige leeftijd, op het hoogtepunt van haar carrière. Enkele dagen daarna, op 21 januari 1990, sterft Empompo Loway, die haar zoveel had geholpen.

 

Met dank aan Muziekweb in Rotterdam.

En ook met dank aan Barbera Schuil, voor het beschikbaar stellen van haar Afrikaanse LP’s.

 

  1. M’Pongo Love: Ede, 3’51, auteur: M’Pongo Love
    LP L’Afrique danse avec M’Pongo Love, 1977, Sono Disc 360.102

 

  1. M’Pongo Love: Montayo, 5’24, auteur: Empompo Loway
    LP L’Afrique danse avec M’Pongo Love, 1977, Sono Disc 360.102

 

  1. Empompo Loway: Bonne Fête Souci, 9’51, auteur: Empompo Loway, LP Empompo Deyesse, 1986, ASL ASLP 1009

 

  1. M’Pongo Love: Ndaya, 6’40, auteur: Mayaula Mayoni
    LP L’Afrique danse avec M’Pongo Love, 1977, Sono Disc 360.102

 

  1. Mayaula Mayoni: Bon Anniversaire, 6’15, auteur: Mayaula Mayoni
    Maxi-single Double Action, 1982, Disc-Orient D.O. 0024

 

  1. Orchestre Zaïko Langa Langa: Zaiko Wa Wa Wa (part 1), 4’22, auteur: Zaiko
    Single Zaiko WaWaWa, 1976, Essiebons INT. 121

 

  1. Papa Wemba: Moyi, 6’34, CD African mosaïc: Congo, 2005, Syllart 823403

 

  1. OK Jazz Zaire: Kinzonza tata mbemba, 3’24, Luambo Makiadi (Franco)
    LP “Les Editions Populaires”. West African RECORDS Phonogram 6354 004

 

  1. M’Pongo Love: Basongueur, 5’51, auteur: M’Pongo Love en Mayaula Mayoni
    LP M’Pongo Love, 1983, Safari Sound SAS 047

    10. M’Pongo Love: Saint Nicolas, 6’51, auteur: Beya Maduma
    LP Mokili Compliqué, 1985, Rythmes et Musique REM 440

 

 

Samenstelling: