Componisten/uitvoerenden: Christian Geist | Franz Tunder | Johann Christoph Bach | Thomas Selle
In dit programma klinkt muziek voor de passietijd uit Duitsland.
Het hoofdwerk in dit programma is de ‘Passion nach dem Evangelisten Johannes’ van Thomas Selle.
Van 1641 tot aan zijn dood in 1663 was hij werkzaam als Kantor in Hamburg. Daar is ook het grootste deel van zijn omvangrijke oeuvre ontstaan.
Daartoe behoren ook enkele passies, zoals de Johannespassie die in dit programma te horen is. Die is geschreven voor vier tot twaalf vocale en instrumentale stemmen. De Evangelist (tenor) wordt begeleid doot twee viole da gamba, de partij van Jezus is voor een bas met twee violen. Ook de kleinere rollen worden door instrumenten begeleid.
Het lijdensverhaal zelf neemt niet zoveel tijd in beslag: Selle heeft van de desbetreffende hoofdstukken in het evangelie verschillende onderdelen weggelaten. Daar tegenover staat dat hij drie Intermedia invoegde. Daarmee is zijn passie de eerste in de geschiedenis met teksten die niet uit het evangelie komen.
De tekst van het eerste Intermedium komt uit het oudtestamentische boek Jesaja, het tweede Intermedium is een zetting van Psalm 22 en het derde Intermedium, dat het werk afsluit, is een uitgebreide zetting van het koraal ‘O Lamm Gottes, unschuldig’.
Na deze passie klinken twee sacrale concerten. ‘Es war aber an der Stätte, da er gekreuziget ward’ van Christian Geist gaat over de begrafenis van Jezus. Het werk sluit af met vier strofen van het koraal ‘O Traurigkeit, o Herzeleid’.
Het laatste werk is van Franz Tunder, ‘Ach Herr, lass dein lieb Engelein’, maar dan met een Zweedse tekst, zoals die is overgeleverd in de zogenaamde Düben-Sammlung, die in de bibliotheek van de universiteit van Uppsala wordt bewaard.
Thomas Selle (1599-1663)
1. Passion nach dem Evangelisten Johannes
Johannes Euler (Pilatus), altus. Markus Brutscher (Petrus), Dantes Diwiak (Evangelist), tenor. Janno Scheller (Jesus), bas. Göttinger Barockchor, Göttinger Barockorchester olv. Antonius Adamske
(cd: “Johannespassion” – Coviello Classics COV92304, 2023)
Christian Geist (ca 1650-1711)
2. Es war aber an der Stätte, da er gekreuziget ward
Franz Tunder (1614-1667)
3. Ack Herre, låt dina helga änglar
Lucile Richardot, mezzosopraan. Ensemble Correspondances olv. Sébastien Daucé
(cd: “Northern Light – Echos from 17th-century Scandinavia” – Harmonia mundi HMM 905368, 2025)
aanvulling:
Johann Christoph Bach (1642-1703)
4. Erbarm dich mein, o Herre Gott
Stefano Molardi, orgel
(cd: Johann Michael & Johann Christoph Bach, “Complete Organ Music” – Brilliant Classics 95418, 2017)
Afbeelding: Andrea di Vanni (1332-1414), De kruisiging (bron: www.nga.gov)
