Sanssouci

U hebt het misschien niet bijgehouden, maar vandaag stemt u af op de honderdste aflevering van Sanssouci! Sinds april 2024 brengen we muziek uit de klassieke en preklassieke tijd naar u toe – aanvankelijk twee keer maand, maar al gauw elke week. En als het aan ons ligt, blijven we dat nog heel lang doen!

Bij zo’n kroongetal past kroonmuziek. En aangezien we in Sanssouci een Mozart-themajaar houden, draaien we vandaag diens Krönungskonzert. Dat is de bijnaam voor het Pianoconcert nr. 26 in D, KV 537. Mozart schreef het werk in 1788. Anders dan zijn eerdere concerten werd het niet in Wenen gespeeld, maar ging het in Dresden in première. Zijn grootste faam dankt dit werk echter aan een uitvoering in Frankfurt op 15 oktober 1790. Leopold II werd gekroond tot keizer van het Heilige Roomse Rijk. Een middeleeuwse ceremonie die wel wat moderne opluistering kon gebruiken. Zodoende haalde de keizer – ook een Wener – graag een van “zijn” grootste musici naar de ceremonie, om de Duitsers een te laten zien wat Oostenrijk te bieden had. Hoewel niet voor de gelegenheid geschreven, past dit werk met zijn “koninklijke” toonsoort D-groot uitstekend bij een kroning. Zelfs de pauken en trompetten ontbreken niet.

Wat men in Frankfurt ongetwijfeld niet wist, maar wat Mozart maar al te goed besefte, was dat in Wenen het pianoconcert alweer uit de mode was. De eerste vijf jaar van zijn leven in Wenen kon het niet op: Mozart werd schatrijk met zijn pianoconcerten en leidde een bijna vorstelijk leven. Eind jaren ’80 kwam de klad erin. De bulk van zijn Weense concerten – veertien stuks in totaal – schreef Mozart tussen 1781 en 1786. We horen vandaag ook een concert dat hij voor Wenen schreef: nummer 15 om precies te zijn.

Afspeellijst

1. Pianoconcert nr. 26 in D, KV 537 (“Krönungskonzert”)
2. Pianoconcert nr. 15 in Bes, KV 450

Uitvoerenden

Academy of Saint-Martin-in-the-Fields o.l.v. sir Neville Marriner; Alfred Brendel (piano)