FOM 2006: Cappella Artemisia
zon 3 sep 2006
Componerende geestelijke – zowel mannen als vrouwen. Rond 1600 was er een verandering gaande in de muziek. Van een polyfone stijl met louter menselijke stemmen ging men steeds meer naar een stijl met instrumenten toe. Vaak stond er een menselijk koor tegenover een koor van instrumenten (het woord 'orkest' bestond nog niet). Een oude wereld liep ten einde, een nieuwe stijl – de barok – kwam ervoor in de plaats. In de religie ging het net zo. De zestiende eeuw was getekend geweest door de opkomst van het protestantisme en sterke kritiek van binnenuit, die de ooit zo machtige katholieke kerk onder druk zette. Het Concilie van Trente zorgde voor een nieuw elan in de katholieke kerk – en ook direct in de kerkmuziek, want op dat concilie werd druk gediscussieerd over de toekomst van deze discipline. Binnen korte tijd had de kerkmuziek haar draai in de nieuwe richtlijnen gevonden en begon er een bloeitijd. In dit concert, deel van Festival Oude Muziek 2006, brengt Cappella Artemisia diverse motetten uit deze overgangstijd voor het voetlicht. Niet de grote namen, maar componerende geestelijken. Wat vooral opvalt zijn de vrouwen op het programma. Allemaal zijn het nonnen, en dat is logisch: het klooster was de enige plaats waar een vrouw een andere carrière kon nastreven dan bedrijfsleider in het huishouding. Daar moest al het 'mannenwerk' door vrouwen gebeuren, de muziek incluis. Ook de stijl was niet zelden anders. Lage stemmen waren niet beschikbaar, dus moesten deze componistes hun contrasten op andere manieren bereiken. Hoe precies, dat horen we hier.