Halcyon Ensemble: “Op weg naar de Salons”

Ze hadden de wereld verrijkt met een grote hoeveelheid prachtige muziek, maar toch ook met een groot probleem. Mozart en Haydn, want over hen hebben we het, waren bepalende gezichten voor de klassieke stijl in de late achttiende eeuw. Maar Mozart ging dood in 1791 en Haydn stopte kort na 1800 ook met componeren (hij zou uiteindelijk in 1809 overlijden). Nieuwe generaties componisten moesten het stokje dus overnemen.

Hoe vul je zulke grote schoenen? Dat was wel even de vraag. In eerste instantie kon je natuurlijk de grote meesters navolgen. Maar op de langere duur moest er echt wel iets vernieuwd worden. Kunst moet met haar tijd mee, anders kun je net zo goed eeuwig de oude meesters spelen. Beethoven zocht het in een grote verkenningstocht naar het onbekende. Trends die bij Mozart en Haydn al speelden trok hij maximaal door.

Hierdoor ontstond muziek die zo modern was dat ze in eerste nauwelijks navolging vond. Ten eerste was er geen boekje waar je het uit kon leren. Ten tweede kreeg je er geen brood op de plank. Veel componisten schreven liever wat gematigder muziek, die ook de luisteraar een beetje kon behagen. Uiteindelijk, dik in de negentiende eeuw, leidde dit tot de salonmuziek: muziek voor een breed, vaak ongeletterd publiek, geschreven voor commerciële doelen.

Bij de muziek uit dit concert is het allemaal nog niet zover, maar we horen de evolutie. Na een uiterst serieuze fantasie van Mozart (die u, als u lang genoeg hebt gestudeerd, misschien nog kent van de pianoles) horen we een hoornsonate van Beethoven – een van zijn zorgelozere werken en daarom misschien wat minder diepgaand. Franz Danzi volgt vooral Mozart na en doet dat voortreffelijk. Bij Norbert Burgmüller gaan we al duidelijk de kant van de lichte muziek op. Toch zal dit Duo voor klarinet en piano een hele opluchting zijn voor wie de componist alleen van zijn etudes kent.