Spotlight: In de voetsporen van Heinrich Heine

Heinrich Heine (1797-1856) is welbekend bij muziekkenners. De dichter van o zo muzikale, romantische maar ook diep ironische gedichten sprak vele generaties liedcomponisten aan. Iedereen die een klein beetje affiniteit met het lied heeft, kent Robert Schumanns Dichterliebe, waarin de navrante tienerpoëzie van Heine in een weergaloze cyclus gevat wordt.

In dit recital géén Dichterliebe, dat hebben de zanger en pianiste duidelijk met elkaar afgesproken. Er is namelijk nog heel veel meer muziek op teksten van Heine, en die mag niet ondersneeuwen. Om te beginnen zijn dat “Der Doppelgänger” en “Atlas” uit Schuberts Schwanengesang, en klassiekers als “Die beiden Grenadiere”. Verder horen we minder bekende liederen van (de late) Schumann, van Clara Schumann, van Johannes Brahms, Franz Liszt, Gustav en Alma Mahler, Alban Berg en Alexander Zemlinsky. Ook Robert Franz zal voor de meeste luisteraars nieuw zijn; als men hem al kent, zal het zijn van zijn werk als Händel-adept.

Verrassend is het grote aantal moderne liederen. Ook Charles Ives heeft een versie van “Ich grolle nicht” gemaakt. Verder horen we onder meer Henriette Bosmans, Mario Castelnuovo-Tedesco en DDR-componist Paul Dessau, die op hoge leeftijd nog het Buch der Lieder in dook. Wilhelm Killmayer – ook een naam die we moesten opzoeken – leefde zelfs nog ten tijde van dit concert: zijn Heine-Lieder stammen uit 1995. Zo blijkt maar weer dat de kracht van Heines poëzie – ironisch aan de oppervlakte, maar diep van binnen wel gevoeld – ook na twee eeuwen nog niet is uitgewerkt.