Eerst aflevering van een tweeluik als eerbetoon aan 100 jaar Black History Month en 40 jaar het tijdschrift Afrika
Foto: Stan Rijven
Dit jaar bestaat de viering van de maand februari als Black History Month exact honderd jaar. Een manifestatie van zwart cultureel bewustzijn die in de VS begon, naar Engeland overwaaide en vandaag wereldwijd beleefd wordt. Exact veertig jaar geleden- februari 1986- verscheen in Amsterdam de allereerste editie van het Nederlandse tijdschrift Afrika, geheel gewijd aan Afrikaanse muziek en andere zwarte cultuur. Het maandblad – inmiddels een collector’s item – zou twee jaar bestaan en paste perfect in een gistende periode van globalisering op politiek, economisch en cultureel gebied. Vooral in de popmuziek groeide een ongekende nieuwsgierigheid naar andere dan uitsluitend Anglo-Amerikaanse geluiden.
De term wereldmuziek werd gemunt, en Afrikaanse pop maakte een ongekende bloei door. In eigen land allang grote sterren toerden Franco, Salif Keita, Fela Kuti en Youssou N’Dour langs de Europese podia. Er ontstonden zelfs nieuwe festivals met onder meer Afrika Roots (Amsterdam), Afrika Festival (Hertme) en Music Meeting (Nijmegen). Ook de platenlabels verlegden hun koers via een stroom aan afropop-albums zoals Sound d’Afrique (Island Records), The African Typic Collection (Earthworks) en African Moves (Stern’s).
Het bestaan van een ‘elektrisch Afrika’ met haar rijkdom aan superieur spelende gitaristen, betekende veertig jaar geleden voor het Westers poppubliek dan ook een opwindende ontdekkingsreis. Als popjournalist van dagblad Trouw en mede-oprichter van Afrika maakte ik alles van nabij mee. Zo ook de postkoloniale doorwerking. Waren in Londen hoofdzakelijk Afrikaanse artiesten uit de voormalige Britse koloniën Ghana, Nigeria en Zuid Afrika bekend; in Parijs die uit Congo, Guinee, Mali en Senegal. Echter, in Amsterdam vloeiden deze gescheiden werelden samen met spectaculaire concerten van Fela Kuti en Franco, van King Sunny Ade en Salif Keita, van Hugh Masekela en Bembeya Jazz.
In deze eerste aflevering van het tweeluik aandacht voor de francofone, volgende maand voor de anglofone variant.
Foto’s: Stan Rijven
Afspeellijst
- Les 4 Etoiles – Enfant Bamileke – Zaire – 2’20
LP: 4 Stars (Syllart Records,1984) - Orchestre Regional de Kayes – Sanjina – Mali – 6’00
LP: Les Meilleurs Souvenirs de la 1ère Biennale Artistique et Culturelle de la Jeunesse - (Bärenreiter-Musicaphon, 1970)
- Franco & Le TPOK Jazz – Minuit Eleki Lezi- Zaire – 5’35
CD: 1972/ 1973/ 1974 (Adageo, 1993) - No.1 de No.1 – Macakki – Senegal – 5’15
CD: No.1 de No.1, Dakar Sound Vol.6 (Dakar Sound, 1996) - Sekou Kouyate- Tama – Guinée – 5’15
CD: Dakar Sound – Sampler -2 (Dakar Sound, 2000) - Amadou Ballaké & Les 5 Consuls- Renouveau – Burkina Fasso – 4’45
CD: Bambara Mystic Soul – The Raw Sound of Burkina Fasso 1974-1979 (Analog Africa, 2011) - Salif Keita – Mandela – Mali – 3’50
CD: Folon/ The Past (Mango, 1995) - Docteur Nico – Bougie ya motema – Zaire – 3’55
LP: Docteur Nico presents African Fiesta Sukisa 1966-1974 (Planet Ilunga, 2025) - Tabu Ley – Likambo ya Mokanda – Zaire – 9’40
LP: Tabu Ley Rochereau et l’Orchestre Afrisa (Sonodisc, 1977) - Syran Mbenza – Caro ya Maniema -Zaire – 4’00
CD: Rumba Africa (Hysa Productions, 2025)
