Een Os op het Dak

Aflevering drieëntachtig van Een os op het dak van Thea Derks, geïnspireerd op haar boek Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht.

Op 24 februari was het precies vier jaar geleden dat Poetin Oekraïne binnenviel. Nog altijd houdt het land stand tegen de Russische overmacht, maar de bevolking betaalt hiervoor een ongekend hoge prijs. Nu de Hongaarse dictator Orbán ook nog eens alle hulp vanuit Europa blokkeert en ook Trump zich steeds meer tegen Oekraïne keert, ziet de toekomst er weinig hoopvol uit.

Daarom beginnen we ook vandaag met muziek van een Oekraïense componist, Danya Pilchen. Hij werd in 1995 geboren in Odesa en studeerde aan het Tsjaikovski Conservatorium in Moskou. In 2018 kam hij naar Nederland voor een vervolgstudie aan het Koninklijk Conservatorium en sindsdien woont en werkt hij in Den Haag. Naar eigen zeggen vormt ‘de menselijke ervaring van tijd’ de kern van zijn werk.

Later deze maand verschijnt zijn cd Paper Braids, die hij samen met het Kali Ensemble realiseerde. Het album werd opgenomen in het Orgelpark, op vier verschillende orgels, waarbij de luidsprekers en microfoons op vier verschillende plaatsen in de zaal waren opgesteld, om akoestische feedback te genereren als reactie op het orgelgeluid.

Van een heel andere orde is de eenakter The Parlour van de Britse Grace Williams (1906-1977). Ze voltooide haar opera in 1962, maar hij ging pas vier jaar later in première in Cardiff. Ze schreef zelf het libretto, naar een verhaal van Guy de Maupassant.

Een tirannieke oma woont in huis met haar zoon en diens gezin, waarover ze stevig de baas speelt. Op een dag valt ze dood neer, maar als het gezin haar sjieke meubels in de eigen woonkamer heeft gezet, komt ze miraculeus weer tot leven… Het label Lyrita bracht onlangs de BBC-opname van de wereldpremière in 1966 uit op cd.

Van de Servisch-Nederlandse gitarist en componist Ivan Vukosavljević (1986) verscheen de cd a mind in the heart, geheel gewijd aan pianomuziek. De acht tracks ontstonden in de tijd waarin hij voor het eerst vader werd – ‘de meest ingrijpende gebeurtenis in mijn leven tot nu toe’. In dezelfde periode omarmde hij de ethiek van het Orthodox-Christelijke geloof; het opvoeden van zijn dochter ervaart hij als ‘de hoogste spirituele bevestiging hiervan’. Van deze cd klinkt in deze aflevering het titelnummer.

Tip: de 1^e druk van Een os op het dak is uitverkocht, maar via boekenbestellen.nl ontvangt u een exemplaar van de 2^e druk.

1. Danya Pilchen. ‘Preview’ uit ‘Paper Braids’.
Kali Ensemble.

2. Grace Williams. Uit ‘The Parlour’: Scene 1.
Edith Coates & Noreen Berry, mezzosopraan.
Edward Byles, tenor.
Welsh National Opera Chorus.
City of Birmingham Symphony Orchestra olv Bryan Balkwill.

3. Ivan Vukosavljević. A mind in the heart.
Joana Gama, piano.

Samenstelling, techniek en presentatie: Thea Derks.