Het kleine Estland heeft meer te bieden dan die ene Arvo. Mihkel Kerem bijvoorbeeld.
Uit Estland komt een van ‘s werelds beroemdste levende componisten: Arvo Pärt. Een polariserende figuur: het grote publiek is gek op zijn extreem wijd uitgesponnen vroomheid, en ook bij veel kenners kan hij op succes rekenen. Veel andere kenners vinden hem een charlatan. Maar hij wordt uitgevoerd – en besproken, dat is zeker.
Als je bedenkt dat Estland maar 1,3 miljoen inwoners heeft, begrijp je dat andere Estse componisten al gauw in zijn schaduw staan. Wie heeft er bijvoorbeeld ooit gehoord van Mihkel Kerem? Wij tot voor kort niet. Toch heeft deze componist al een aardig oeuvre op zijn naam staan, en maakte hij tevens naam als violist.
Mihkel Kerem (*1981) groeide op tijdens de glasnost en in de eerste jaren van de onafhankelijkheid. Hij bleek al gauw een wonderkind op de viool – en op muziekpapier. Als tiener componeerde hij een paar intrigerende vioolsonates (zowel sonates voor viool en piano als voor viool solo) die ons een beetje doen denken aan Marijn Simons en Joey Roukens.
Op het conservatorium leerde hij zijn energie focussen. Zijn interesse verschoof naar de orkestmuziek. Diepgaand werd hij beïnvloed door de muziek van Jean Sibelius, zoals Finland wel vaker als voorbeeld dient voor Estland.
Vandaag horen we twee symfonieën, de Zevende en de Achtste, die Kerem in de coranatijd schreef. Net zoals zijn grote voorbeeld Sibelius is de muziek niet al te opwekkend, hoewel er genoeg lichtpuntjes te bespeuren zijn. Zeker de achtste gaat merkbaar van donker naar licht in haar drie delen. En om zijn naam nog één keer te noemen: hoeveel verwijzingen naar het werk van Sibelius kunt u erin ontdekken?
Als toegift geven we nog een scherzo uit één van Kerems tiener-vioolsonates. We horen muziek die de componist anno 2026 niet meer schrijft, misschien wel niet meer kán schrijven, maar waar hij gelukkig nog wel achter staat.
Afspeellijst
Alles van Mihkel Kerem
1. Symfonie nr. 7
2. Symfonie nr. 8
3. Presto uit Vioolsonate nr. 2
Uitvoerenden
Liverpool Philharmonic Orchestra o.l.v. Andrew Manze (1, 2)
Mikk Murdvee (viool), Sten Lassmann (piano) (3)
