Combattimento Consort Amsterdam: Il Maestro di Cappella
22 januari 2006, Concertgebouw (Kleine Zaal), Amsterdam
Genres: Barok | Classicisme | Rococo / preklassiek
Componisten/uitvoerenden: Alessandro Scarlatti | Domenico Cimarosa | Georg Philipp Telemann | Wolfgang Amadeus Mozart
Opnametechniek: Kees Bijl, Fonografie
Barok verandert in klassiek, en voor Combattimento is dat iets om te vieren!
Door de jaren heen verandert de muzikale mode. Eens in de zoveel tijd breekt er zelfs een compleet nieuwe stijlperiode aan. Dit gebeurde in de achttiende eeuw: de barok maakte plaats voor de klassieke stijl.
Dit gebeurde natuurlijk niet van de ene op de andere dag. Om te beginnen waren niet alle componisten even vooruitstrevend. De een componeerde rond 1730 al klassiek, de ander schreef rond 1770 nog barok. Ten tweede verscheen de nieuwe stijl niet uit het niets. Tussen zuivere barok en zuiver klassiek, mocht er al zoiets bestaan, zit een ruime overgangsperiode waarin muziek van allebei iets had, waarin de klassieke stijl beetje bij beetje werd opgebouwd.
In dit concert horen we veel van die overgang. Met Alessandro Scarlatti (1660-1725) hebben we een zuivere barokcomponist. Scarlatti senior (want hij is de vader van de bekendere Domenico) was de grote meester van de Napolitaanse opera seria. Maar hij schreef ook instrumentale muziek, zoals we hier in dit concerto grosso kunnen horen.
Met Georg Philipp Telemann (1681-1767) en Christoph Graupner (1683-1760) zitten we eigenlijk ook nog in de barok, maar zij kondigen al een nieuwe stijl aan. Hun muziek is lichter, minder gecompliceerd, en liedachtiger. We moeten bij hen zijn, en niet bij Bach of Händel, als we de wortels van de klassieke stijl willen zoeken. Graupner componeert zelfs al een zelfstandige symfonie, iets wat in de klassieke periode een grote rage zou worden.
Met Domenico Cimarosa (1749-1801) zitten we al in de klassieke periode. Hij draagt zeker nog de erfenis van de Napolitaanse opera met zich mee, maar zijn muziek is al zo vernieuw(en)d dat je Scarlatti steeds meer vergeet. Dat geldt zeker voor zijn komische werk. In Il maestro di cappella, een kort opera-achtig monodrama, wordt de pretentieuze kapelmeester belachelijk gemaakt.
Ook Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) is natuurlijk een op en top klassiek componist. Zijn Divertimento in D, KV 251 schreef hij nog in Salzburg. Het stuk staat bekend als het ‘Nannerl-Septet’, naar Mozarts oudere zus; mogelijk werd het geschreven voor haar naamdag (26 juli) of verjaardag (30 juli).
