Mozart was nog lang niet klaar in Italië.
1770 hadden vader en zoon Mozart bijna helemaal in Italië doorgebracht. Wolfgang had er onder meer grote vorderingen gemaakt met zijn operastijl, en zijn eerste strijkkwartet geschreven. Maar hij was nog lang niet uitgeleerd. Dus 1771 brachten de beide Mozarts opnieuw grotendeels in de Laars door.
In Italië ontmoette Mozart zowaar een gelijke: de Engelsman Thomas Linley. Linley was beroemd geworden als violist en componeerde ook al op jonge leeftijd. Daarin had – de gelijkenis is opnieuw treffend – zijn vader, eveneens professioneel muzikant, hem altijd al gestimuleerd. Waarom is Linley dan nooit zo bekend geworden? Hij kreeg die gelegenheid niet, want hij stierf nog veel jonger dan Mozart. Op 22-jarige leeftijd verdronk hij. In een vioolconcert horen we vandaag wat hij op jonge leeftijd al kon, en wat we misschien nog aan hem gemist hebben.
Mozart ondertussen deed in Italië waarvoor hij gekomen was: opera’s bezoeken en hun voorbeeld navolgen. Hij kreeg twee nieuwe opdrachten: Ascanio in Alba en Il sogno di Scipione. Allebei zijn het opere serie: gestileerde opera’s naar een klassiek verhaal. Il sogno is een verhaal van machthebbers en hun taak om wijsheid te tonen. Ascanio is een liefdesverhaal met goden en halfgoden in de hoofdrol. Uit die laatste opera, die in oktober 1771 in Milaan klonk, laten we nu delen horen.
Naast de opera had je ook nog het oratorium. Anno 1771 leek dit genre op sterven na dood: de stijfheid van dit kerkelijke drama kon niet op tegen de modes uit de wereldse opera. Toch moest je als componist een oratorium kunnen schrijven. Mozart leverde er met La Betulia liberata eentje af, maar tot een opvoering kwam het niet. Het tekent de tijdgeest…
Overigens bracht Mozart niet heel 1771 in Italië door. In de lente keerde hij terug naar Salzburg, waar hij onder meer symfonieën schreef. In Italië schreef hij die ook. Zijn stijl vertoont daardoor zowel Zuid-Duitse als Italiaanse trekken. In een werk als de Symfonie nr. 13 in F, geschreven in Italië maar met de voor Italië ongewone vier delen, begint de vijftienjarige Mozart langzaam iets van een eigen stijl te ontwikkelen.
In december 1771, net als de Mozarts terugkeren naar Salzburg, sterft aartsbisschop Von Schrattenbach. Voor Mozart is het afwachten: zal zijn opvolger evenveel begrip voor zijn uitzonderlijke talent hebben? Volgende week volgen we Mozart in 1772.
Programmagegevens:
Thomas Linley – Vioolconcert in F groot.
Bayerische Kammerphilharmonie o.l.v. Reinhard Goebel; Mirijam Contzen, viool.
Wolfgang Amadeus Mozart –
La Betulia liberata, KV 118 (fragment). Les Talens Lyriques o.l.v. Christophe Rousset; diverse solisten.
Wolfgang Amadeus Mozart –
Ascanio in Alba (fragment), KV 111. Diverse solisten.
Wolfgang Amadeus Mozart –
Symfonie nr. 13 in F groot, KV 112. Deens Kamerorkest o.l.v. Ádám Fischer.
