Zoveel meer dan ‘de vader van’. Maar óók dat.
Dit jaar houdt Sanssouci een serie rond de persoon van Wolfgang Amadeus Mozart, en dit is de derde aflevering van die serie. Net als in de twee vorige staan we stil bij een componist uit het Salzburg waarin Mozart ter wereld kwam – de muziek die Mozart als kind om zich heen hoorde en die zijn allereerste referentiekader vormde.
Vandaag is die componist Mozarts eigen vader. Leopold Mozart (1719-1787) werd geboren in het Beierse Augsburg. Hij ging naar Salzburg om er rechten te studeren, maar al gauw had de muziek meer zijn interesse. Hij was er hoogstwaarschijnlijk ook beter in, want al gauw kwam hij aan het aartsbisschoppelijk hof terecht als hofcomponist. Zijn specialiteit was de instrumentale muziek. Van vioolspel had hij zelfs zoveel verstand, dat hij er in 1756 een boek over uitbracht: Versuch einer gründlichen Violinschule. Zeer populair in zijn tijd, en nog steeds onmisbaar voor iedereen die meer wil weten over hoe er in de achttiende eeuw gemusiceerd werd.
In datzelfde jaar werd hij niet alleen geestelijk vader van zijn beroemdste werk, maar ook lijfelijk vader van zijn beroemdste kind. Nadat zijn dochter Maria Anna zich al vroeg tot groot pianiste ontpopte, bleek Wolfgang helemaal een wonderkind te zijn. Een wonder-volwassene ook: Wolfgang bleef zich als pianist en componist doorontwikkelen. Na zijn achttiende zou hij zijn vader compleet in roem overvleugelen.
Toch zijn er een paar composities van Leopold die nog steeds vaak worden uitgevoerd. Zo is het Trompetconcert in D nog steeds favoriet bij veel trompettisten. Ook zijn muziek voor de lol wordt nog steeds uitgevoerd – misschien wel té veel, want Leopolds reputatie is erdoor vertekend. De Kindersymfonie hebt u vast al vaak genoeg gehoord; die draaien we vandaag niet. Wel hoort u nog een keer de Musikalische Schlittenfahrt. Op het moment dat we dit programma maken is het land bedekt onder een dikke laag sneeuw, dus dat vonden we wel toepasselijk. Verder hoort u het Gloria uit zijn Missa Solemnis en een Symfonie in Bes. Dit laatste werk werd vroeger aan Wolfgang toegeschreven (het stond zelfs bekend als diens Symfonie nr. 2), maar gelet op de stijl kan hij het nauwelijks geschreven hebben. Wat dat betreft denken we toch eerder aan de oude Mozart als auteur.
De invloed die Leopold op zijn zoon had, zou uiteindelijk beperkt blijken. Er waren andere componisten die meer bij Wolfgangs smaak aansloten, en door wie hij zich grondiger liet beïnvloeden. Des te meer reden om Leopolds muziek, die we vandaag horen, op haar eigen merites te beoordelen.
Afspeellijst
1. Trompetconcert in D
2. Symfonie in Bes, “KV 17”
3. Gloria uit Missa Solemnis in C
4. Die musikalische Schlittenfahrt
Uitvoerenden
1. Drottningholm Barok Ensemble o.l.v. Nils-Erik Sparf; Niklas Eklund (trompet)
2. Northern Chamber Orchestra o.l.v. Nicholas Ward
3. Arianna Venditelli (sopraan), Sophie Rennert (alt), Patrick Grahl (tenor), Ludwig Mittelhammer (bas); Das Vokalprojekt en Bayerische Kammerphilharmonie o.l.v. Alessandro De Marchi
4. Ensemble de l’Encyclopédie o.l.v. Florent Albrecht
